kompozytor
Bach, Johann Sebastian
tytuł
Bach: Markus Passion
wykonawcy
La Capella Reial de Catalunya;
Le Concert des Nations;
Savall, Jordi
nr katalogowy
AVSA 9931
opis
Created in Leipzig in March 1731 and then revised for the Holy Week of 1744, on a text by Christian Friedrich Henrici, a.k.a Picander, the St Mark Passion was composed by Bach using existing works. The autograph score is lost but recent musicological research shows that some pieces like the Funeral Ode BWV 198 or an aria from the cantata BWV 54 had been recycled. Every performance is thus a reconstruction by the performing artist. Jordi Savall offers his own vision, made of subtle chiaroscuro, suffused with serenity and meditation.
nośnik
SACD x 2
gatunek
Muzyka klasyczna
producent
Alia Vox

cena 75,00

Produkt na zamówienie

Wysyłka ustalana indywidualnie.

Darmowa wysyłka dla zamówień powyżej 300 zł!

Darmowy kurier dla zamówień powyżej 500 zł!

sprawdź koszty wysyłki

Recenzje naszych klientów

Bach: Markus Passion

Johann Sebastian Bach - „Pasja wg św. Marka”. Jordi Savall „Pasja wg św. Marka” (...)

Robert Majewski

17.04.2019

Johann Sebastian Bach - „Pasja wg św. Marka”. Jordi Savall

„Pasja wg św. Marka” Bacha przepadła bez wieści, ale wiemy, że istniała. Z dużym prawdopodobieństwem wiemy też, że nie było to dzieło oryginalne. Muzykolodzy i znawcy Bacha twierdzą, że lipski kantor skompilował ją z fragmentów wcześniejszych swoich utworów. Wiedząc to, dyrygenci przywracający Pasję publiczności, idą dwoma drogami. Jedni (np. Ton Koopman) nie mają nic przeciwko czysto spekulatywnemu charakterowi projektu. Udają, że są uczniami Bacha i dowolnie dobierają jego kompozycje do tekstu libretta, a to czego nie znajdą, sami dokomponowują. Inni - jak bohater tego tekstu, Jordi Savall - precyzyjnie składają „
Pasję wyłącznie z dzieł Jana Sebastiana.

Badania muzykologiczne, przeprowadzone w drugiej połowie XX wieku, potwierdziły, że w Wielki Piątek 1731 roku Bach zaprezentował „Pasję wg św. Marka” do tekstu Picandra. Poeta opublikował ten tekst rok później wraz ze swoim trzecim tomikiem poezji. Dziesięć lat temu istnienie „Pasji” poświadczyło odkrycie w Petersburgu późniejszej wersji libretta, użytego do nowego wykonania kompozycji. Miało ono miejsce w 1744 roku. W porównaniu ze starszym librettem tekst zawiera liczne modyfikacje, inaczej porządkuje niektóre chorały i zawiera dwie nowe arie. Dzięki tej wersji libretta mamy bardzo jasny obraz formy i treści trzeciej pasji Bacha, ale nadal nie wiemy jaką otrzymała oprawę muzyczną.

Niestety do tej pory nie natrafiono na jakikolwiek ślad oryginalnej muzyki. Po wielu latach badań większość historyków i muzykologów specjalizujących się w Bachu jest zgodna: kompozytor prawdopodobnie wymyślił i wykonał dzieło za pomocą techniki pastiszu lub parodii. Był to system używany przez Bacha przy wielu okazjach. Polegał on na tym, że Bach dostosowywał nowe teksty do innych, wcześniej istniejących swoich kompozycji o podobnym charakterze.

Już w latach 60. dwudziestego wieku dr Alfred Dürr, zauważył, że Bach ponownie wykorzystał większość chórów i arii ze swojej „Trauerode” (Oda pogrzebowa) BWV 198, wykonanej w Lipsku 17 października 1727 r. w hołdzie zmarłej Christiany Eberhardiny, królowej Polski i księżniczki Saksonii. Chór „Laß Fürstin, lass noch einen Strahl” został wspaniale przerobiony na „Geh, Jesu, geh zu deiner Pein”, i to on otwiera „Pasję wg św. Marka”, poprowadzoną wprawną ręką Jordi Savalla.

Omawiane nagranie powstało na podstawie badań, rekonstrukcji i adaptacji chórów i recytatywów, zaproponowanych przez Alexandra Grychtolika, niemieckiego muzyka i muzykologa, od lat specjalizującego się w twórczości Jana Sebastiana Bacha. Przygotowując swoją wersję Savall zdecydował, że do rekonstrukcji wykorzysta wyłącznie utwory kompozytora. Dotyczy to również chórów turbae i recytatywów, które zazwyczaj dokomponowywano lub „pożyczano” od Reinharda Keizera, współpracowania Jana Sebastiana.

Wersja Savalla podąża dokładnie za tekstem libretta z 1744 roku., który odpowiada 14. i 15. rozdziałowi „Ewangelii według św. Marka” - od namaszczenia Chrystusa w Betanii do Jego pogrzebu. Muzycznie Savall dostosował ostateczny tekst Picandera do oryginalnych prac Bacha, takich jak wspomniana wcześniej „Trauerode”, „Pasja wg św. Mateusza”, obie wersje „Pasji wg św. Jana” i liczne kantaty.

Po tym zapewne przydługim wstępie (mam nadzieję, że jednak komuś potrzebnym) pora odpowiedzieć na pytanie, czy nagranie Savalla jest satysfakcjonujące i warte tylu muzykologicznych starań? Bez wątpienia. Savall nie jest typem naukowca oderwanego od rzeczywistości. Wie dokładnie, co chce osiągnąć, w jaki sposób to zrobić i jakim artystom zaufać.

Oczywiście „Pasja Markowa” nie ma takich kulminacji jak „Janowa” i emocjonalnej głębi jak „Mateuszowa”. To konsekwencja wyboru stylu parodii do rekonstrukcji dzieła. W żadnym wypadku nie jest jednak bez polotu. Gwałtowne sceny z chórami turbae są tutaj tak żywe jak w każdej innej Pasji, podobnie jak wspaniała aria sopranistki Marty Mathéu („Er kommt, er kommt, er ist vorhanden”), w której na widok zbliżającego się Judasza, rozpaczliwie błaga ona Jezusa, aby uciekał z ogrodu Getsemani. Pod koniec dzieła słyszymy jeden z najwspanialszych fragmentów - arię tenora i chóralnych sopranów „Welt und Himmel, nehmt zu Ohren”, podniesioną tu o tercję w górę. Na uwagę zasługują też obaj tenorzy: David Szigetvári (Ewangelista) i Reinoud van Mechelen. Ten drugi ma mniejszy udział solistyczny w nagraniu, za to w arii otwierającej drugą część pasji zaśpiewał przepięknie. Moi niemieccy znajomi narzekają natomiast na wymowę Davida Szigetvári (Ewangelisty), choć bez wątpienia ma dobry głos.

Jordii Savall zadbał też o sugestywną teatralność interpretacji. Jaskrawym przykładem może być zawołanie chóru „Pfui dich...”, będące w istocie rzeczy kpiącym niemieckim prychnięciem, ilustrującym szydzenie tłumu z Jezusa mówiącego o swoim zmartwychwstaniu.

Pamiętając chóry kończące pasje „Janową” i „Mateuszową”, i porównując je z zakończeniem „Pasji wg św. Marka”, można poczuć lekkie rozczarowanie. „Bei deinem Grab und Leichenstein” brakuje intensywności „Wir setzen uns mit Tränen nieder" i „Ruht wohl, ihr heiligen Gebeine”. Jednak sposób, w jaki Picander kończy narrację, jest tutaj zupełnie inny. Ostateczna medytacja jest o wiele bardziej optymistyczna niż ta zawarta w kołysance żałobnej z „Pasji wg św. Jana”, albo płynąca z bezgranicznego żalu z zakończenia „Pasji wg św. Mateusza”. W tym kontekście umiarkowanie optymistyczna siciliana, poprzetykana potężnymi chórami, ma sens.

Reasumując, interpretacja Le Concert des Nations, chóru La Capella Reial de Catalunya pod batutą Jordi Savalla urzeka płynnymi tempami, wewnętrznym napięciem, plastyczną artykulacją i prostotą narracji. Nieliczne minusy nagrania są mniej lub bardziej subiektywne, zatem warto i należy wyrobić sobie własne zdanie.

Klienci, którzy kupili ten produkt, kupili również

Rimsky-Korsakov, Nikolai

Rimsky-Korsakov for Piano Duo - Scheherazade Antar

DDA 25118

Grieg, Edvard

Grieg: String Quartets arranged for String Orchestra, Nordheim: Rendezvous

8.572441

Debussy, Claude, Beamish, Sally

Beamish; Debussy, Claude: The Seafarer

ORC 100043

różni kompozytorzy

2nd Chopin Festival Hamburg 2019

8.579068

Geminiani, Francesco

Geminiani: Concerti grossi

REW521

różni kompozytorzy

The Royal Opera Collection - 15 outstanding productions from The Royal Opera

OA 1244 BD

Vivaldi, Antonio

Vivaldi: Cello Sonatas

Alpha 325

Bach, Johann Sebastian, Handel, George Frideric

Bach: Magnificat, Georg Friedrich Händel: Dixit Dominus

BR 900504

różni kompozytorzy

Petitiones Cordis - Stralsund Manuscript (1585): Hoffmann, des Prez, Isaac, Senfl, Arcadelt, Scandello, Stoltzer, Lange, ...

RAM 1208

Vivaldi, Antonio

Vivaldi: Complete Oboe Concertos

94654

Beethoven, Ludwig van

Beethoven: Diabelli Variations; Sonata "Appassionata"

NI 6276

Widor, Charles-Marie

Widor: Symphonies opus 13

RIC 286

Bach, Johann Sebastian

Bach: Goldberg Variations

Alpha 303

voces quietis

CPO 777773

różni kompozytorzy

Thrive on Routine

DSL-92211

Pozostałe płyty tego kompozytora

Bach, Johann Sebastian

Bach: Cello Suites (2 CD)

EL 1021

Bach, Johann Sebastian

Bach: Goldberg Variations

ODE 1209-2

Bach, Johann Sebastian

Bach: Four Orchestral Suites

DVD 100266

różni kompozytorzy

Distance - Marcello, Bach, Berio, Penderecki, Takemitsu, Piazzolla: Aranżacje na saksofon i akordeon

99073

Bach, Johann Sebastian

Bach: The Art of Fugue BWV 1080 (2 CD)

8.570577-78

Bach, Johann Sebastian

Bach: Goldberg Variations

PSC 1353

Bach, Johann Sebastian

BACH: Magnificat BWV 243, Unser Mund sei voll Lachens BWV 110

CCS SA 32010

Bach, Johann Sebastian, Bartok, Bela, Boulez, Pierre

Bach - Bartok - Boulez: Works for Solo Violin / ACC 30405

ACC 30405

Bach, Johann Sebastian

Concerti a violino / Amandine Beyer /

ZZT 070501

Bach, Johann Sebastian

Clavier Übung I (2 CD)

Alpha 157

Bach, Johann Sebastian

Bach: Kunst der Fuge

96035

Bach, Johann Sebastian, Bach, Carl Philipp Emanuel

Bach J.S. & Bach C.P.E.: Sonates en trio

ZZT 2040601

Bach, Johann Sebastian

Bach: The Solo Cantatas for Bass

GCD 924102

różni kompozytorzy

A tribute to Gustav Leonhardt, The last recordings: Byrd, Frescobaldi, L. Couperin, Marchand, Bach…

Alpha 815

różni kompozytorzy

Günter Wand - The Radio Recordings: Mozart, Messiaen, Beethoven, Stravinsky, Saint-Saëns, Bruckner, ...

PH 13038

Pozostałe płyty tego wykonawcy

The Routes of Slavery 1444 - 1888

AVSA 9920

różni kompozytorzy

Balkan Spirit

AVSA 9898

różni kompozytorzy

Le Royaume oublie - Zapomniane królestwo

AVSA 9873

Mozart, Wolfgang Amadeus

Mozart: Le Testament Symphonique - Symphonies Nos. 39, 40, 41

AVSA 9934

Telemann, Georg Philipp, Corelli, Arcangelo, Rameau, Jean-Philippe

Corelli, Telemann, Rameau: Le Concert Spirituel au temps de Louis XV

AVSA 9877

Boccherini, Luigi

Bocherini: Fandango, Sinfonie & La Musica

AV 9845

różni kompozytorzy

Venezia Millenaria

AVSA 9925

różni kompozytorzy

MORALES: Officium Defunctorum, Missa pro Defunctis, GUERRERO: Sacrae Cantiones, VICTORIA: Cantica Beatae Virginis

AVSA 9867

różni kompozytorzy

Bailar Cantando - Fiesta mestiza en el Peru, Codex Trujillo 1788

AVSA 9927

Willaert, Adriaen

Willaert: Vespro della Beata Vergine

RIC 325

różni kompozytorzy

Christophorus Columbus - Paradisos Perdidos

AVSA 9850

Purcell, Henry

Purcell: The Fairy Queen & The Prophetess - Orchestral Suites

AVSA 9866

Mozart, Wolfgang Amadeus

Mozart: Requiem K. 626, Maurerische Trauermusik K. 477

AVSA 9880

Alfonso X El Sabio

Alfonso X El Sabio: Cantigas de Santa Maria; Strela do dia

AVSA 9923

różni kompozytorzy

Harmonie Universelle II

AV 9839