kompozytor
Bach, Johann Sebastian
tytuł
Bach: Markus Passion
wykonawcy
La Capella Reial de Catalunya;
Le Concert des Nations;
Savall, Jordi
nr katalogowy
AVSA 9931
opis
Created in Leipzig in March 1731 and then revised for the Holy Week of 1744, on a text by Christian Friedrich Henrici, a.k.a Picander, the St Mark Passion was composed by Bach using existing works. The autograph score is lost but recent musicological research shows that some pieces like the Funeral Ode BWV 198 or an aria from the cantata BWV 54 had been recycled. Every performance is thus a reconstruction by the performing artist. Jordi Savall offers his own vision, made of subtle chiaroscuro, suffused with serenity and meditation.
nośnik
SACD x 2
gatunek
Muzyka klasyczna
producent
Alia Vox

cena 75,00

Produkt na zamówienie

Wysyłka ustalana indywidualnie.

Darmowa wysyłka dla zamówień powyżej 300 zł!

Darmowy kurier dla zamówień powyżej 500 zł!

sprawdź koszty wysyłki

Recenzje naszych klientów

Bach: Markus Passion

Johann Sebastian Bach - „Pasja wg św. Marka”. Jordi Savall „Pasja wg św. Marka” (...)

Robert Majewski

17.04.2019

Johann Sebastian Bach - „Pasja wg św. Marka”. Jordi Savall

„Pasja wg św. Marka” Bacha przepadła bez wieści, ale wiemy, że istniała. Z dużym prawdopodobieństwem wiemy też, że nie było to dzieło oryginalne. Muzykolodzy i znawcy Bacha twierdzą, że lipski kantor skompilował ją z fragmentów wcześniejszych swoich utworów. Wiedząc to, dyrygenci przywracający Pasję publiczności, idą dwoma drogami. Jedni (np. Ton Koopman) nie mają nic przeciwko czysto spekulatywnemu charakterowi projektu. Udają, że są uczniami Bacha i dowolnie dobierają jego kompozycje do tekstu libretta, a to czego nie znajdą, sami dokomponowują. Inni - jak bohater tego tekstu, Jordi Savall - precyzyjnie składają „
Pasję wyłącznie z dzieł Jana Sebastiana.

Badania muzykologiczne, przeprowadzone w drugiej połowie XX wieku, potwierdziły, że w Wielki Piątek 1731 roku Bach zaprezentował „Pasję wg św. Marka” do tekstu Picandra. Poeta opublikował ten tekst rok później wraz ze swoim trzecim tomikiem poezji. Dziesięć lat temu istnienie „Pasji” poświadczyło odkrycie w Petersburgu późniejszej wersji libretta, użytego do nowego wykonania kompozycji. Miało ono miejsce w 1744 roku. W porównaniu ze starszym librettem tekst zawiera liczne modyfikacje, inaczej porządkuje niektóre chorały i zawiera dwie nowe arie. Dzięki tej wersji libretta mamy bardzo jasny obraz formy i treści trzeciej pasji Bacha, ale nadal nie wiemy jaką otrzymała oprawę muzyczną.

Niestety do tej pory nie natrafiono na jakikolwiek ślad oryginalnej muzyki. Po wielu latach badań większość historyków i muzykologów specjalizujących się w Bachu jest zgodna: kompozytor prawdopodobnie wymyślił i wykonał dzieło za pomocą techniki pastiszu lub parodii. Był to system używany przez Bacha przy wielu okazjach. Polegał on na tym, że Bach dostosowywał nowe teksty do innych, wcześniej istniejących swoich kompozycji o podobnym charakterze.

Już w latach 60. dwudziestego wieku dr Alfred Dürr, zauważył, że Bach ponownie wykorzystał większość chórów i arii ze swojej „Trauerode” (Oda pogrzebowa) BWV 198, wykonanej w Lipsku 17 października 1727 r. w hołdzie zmarłej Christiany Eberhardiny, królowej Polski i księżniczki Saksonii. Chór „Laß Fürstin, lass noch einen Strahl” został wspaniale przerobiony na „Geh, Jesu, geh zu deiner Pein”, i to on otwiera „Pasję wg św. Marka”, poprowadzoną wprawną ręką Jordi Savalla.

Omawiane nagranie powstało na podstawie badań, rekonstrukcji i adaptacji chórów i recytatywów, zaproponowanych przez Alexandra Grychtolika, niemieckiego muzyka i muzykologa, od lat specjalizującego się w twórczości Jana Sebastiana Bacha. Przygotowując swoją wersję Savall zdecydował, że do rekonstrukcji wykorzysta wyłącznie utwory kompozytora. Dotyczy to również chórów turbae i recytatywów, które zazwyczaj dokomponowywano lub „pożyczano” od Reinharda Keizera, współpracowania Jana Sebastiana.

Wersja Savalla podąża dokładnie za tekstem libretta z 1744 roku., który odpowiada 14. i 15. rozdziałowi „Ewangelii według św. Marka” - od namaszczenia Chrystusa w Betanii do Jego pogrzebu. Muzycznie Savall dostosował ostateczny tekst Picandera do oryginalnych prac Bacha, takich jak wspomniana wcześniej „Trauerode”, „Pasja wg św. Mateusza”, obie wersje „Pasji wg św. Jana” i liczne kantaty.

Po tym zapewne przydługim wstępie (mam nadzieję, że jednak komuś potrzebnym) pora odpowiedzieć na pytanie, czy nagranie Savalla jest satysfakcjonujące i warte tylu muzykologicznych starań? Bez wątpienia. Savall nie jest typem naukowca oderwanego od rzeczywistości. Wie dokładnie, co chce osiągnąć, w jaki sposób to zrobić i jakim artystom zaufać.

Oczywiście „Pasja Markowa” nie ma takich kulminacji jak „Janowa” i emocjonalnej głębi jak „Mateuszowa”. To konsekwencja wyboru stylu parodii do rekonstrukcji dzieła. W żadnym wypadku nie jest jednak bez polotu. Gwałtowne sceny z chórami turbae są tutaj tak żywe jak w każdej innej Pasji, podobnie jak wspaniała aria sopranistki Marty Mathéu („Er kommt, er kommt, er ist vorhanden”), w której na widok zbliżającego się Judasza, rozpaczliwie błaga ona Jezusa, aby uciekał z ogrodu Getsemani. Pod koniec dzieła słyszymy jeden z najwspanialszych fragmentów - arię tenora i chóralnych sopranów „Welt und Himmel, nehmt zu Ohren”, podniesioną tu o tercję w górę. Na uwagę zasługują też obaj tenorzy: David Szigetvári (Ewangelista) i Reinoud van Mechelen. Ten drugi ma mniejszy udział solistyczny w nagraniu, za to w arii otwierającej drugą część pasji zaśpiewał przepięknie. Moi niemieccy znajomi narzekają natomiast na wymowę Davida Szigetvári (Ewangelisty), choć bez wątpienia ma dobry głos.

Jordii Savall zadbał też o sugestywną teatralność interpretacji. Jaskrawym przykładem może być zawołanie chóru „Pfui dich...”, będące w istocie rzeczy kpiącym niemieckim prychnięciem, ilustrującym szydzenie tłumu z Jezusa mówiącego o swoim zmartwychwstaniu.

Pamiętając chóry kończące pasje „Janową” i „Mateuszową”, i porównując je z zakończeniem „Pasji wg św. Marka”, można poczuć lekkie rozczarowanie. „Bei deinem Grab und Leichenstein” brakuje intensywności „Wir setzen uns mit Tränen nieder" i „Ruht wohl, ihr heiligen Gebeine”. Jednak sposób, w jaki Picander kończy narrację, jest tutaj zupełnie inny. Ostateczna medytacja jest o wiele bardziej optymistyczna niż ta zawarta w kołysance żałobnej z „Pasji wg św. Jana”, albo płynąca z bezgranicznego żalu z zakończenia „Pasji wg św. Mateusza”. W tym kontekście umiarkowanie optymistyczna siciliana, poprzetykana potężnymi chórami, ma sens.

Reasumując, interpretacja Le Concert des Nations, chóru La Capella Reial de Catalunya pod batutą Jordi Savalla urzeka płynnymi tempami, wewnętrznym napięciem, plastyczną artykulacją i prostotą narracji. Nieliczne minusy nagrania są mniej lub bardziej subiektywne, zatem warto i należy wyrobić sobie własne zdanie.

Klienci, którzy kupili ten produkt, kupili również

Robin, Jean-Baptiste

Robin: Fantaisie Mécanique - Music with Organ

95479

Bach, Johann Sebastian

BACH: Concerto in Dialogo -Cantatas BWV 57, 32 & 49

CYP 1652

Mozart, Wolfgang Amadeus

Mozart: Requiem

HMM 931620

Bruckner, Anton

Bruckner: Complete Symphonies

PH 17024

Chopin, Fryderyk

Chopin: Preludia / Stefan Vladar / HMC 905260

HMC 905260

różni kompozytorzy

Estampies et Danses Royales

AVSA 9857

Mahler, Gustav

Mahler: Das Lied von der Erde

WS 007

Parker, Charlie

Parker Charlie - The Last Notes 1953-1954 / UAR 501.2

UAR 501.2

różni kompozytorzy

The Art of Ohad Naharin Volume 2 - Sadeh21

BAC 472

Wenchen Qin

Wenchen Qin: Violin Concerto; Cello Concerto; Suona Concerto

8.570620

Dornel, Louis-Antoine

Dornel: Suites for traverso

GCD C80806

Mozart, Wolfgang Amadeus

Mozart: Quintette avec clarinette & Quatuors

Alpha 498

Les chefs-d'oeuvre du chant grégorien / The Glory of Gregorian

D 3177

Shostakovich, Dmitry

Shostakovich: String Quartets Nos. 14 & 15

PRD 250306

Manzino, Giuseppe

Manzino: Works for Organ, 2 & 4 hands

CDS 7709

Pozostałe płyty tego kompozytora

Bach, Johann Sebastian

Bach: Sonatas for Viola da gamba and Harpsichord

PMR 0090

Bach, Johann Sebastian, Mendelssohn, Felix, różni kompozytorzy

BACH, MOZART, MENDELSSOHN: Violin Concertos

8.111246

Bach, Johann Sebastian

Bach: Inventions & Sinfonias

NI 6223

Bach, Johann Sebastian

Sonates pour violon et basse continue

Alpha 060

Bach, Johann Sebastian

Bach: The Trio Sonata Project

A 114

Bach, Johann Sebastian

Musical Journey - Italy: Lucca, Tivoli, Tuscany

2.110327

Bach, Johann Sebastian

Bach: Sonatas and Partitas for solo violin

CCS 39018

Bach, Johann Sebastian

Bach: Complete Cello Suites

TP 1039275

Bach, Johann Sebastian

Bach: The French Suites

ACC 40404

Bach, Johann Sebastian

Cembalowerke

C 10773

Bach, Johann Sebastian

WYCOFANY BACH: Magnificat BWV 243, Messe BWV 235

MIR 102

Bach, Johann Sebastian

Sonates et partitas pour violon 2

Alpha 090

Bach, Johann Sebastian

Bach: Transcriptions

LDV 04

Bach, Johann Sebastian

BACH: Concertos for Solo Harpsichord (2 CD)

8.572006-07

Bach, Johann Sebastian

Bach: Johannes-Passion BWV 245

BR 900909

Pozostałe płyty tego wykonawcy

Handel, George Frideric

Handel: Messiah

AVSA 9936

Desmarest, Henry, Valls, Francesco

In Excelsis Deo

AVSA 9924

różni kompozytorzy

Venezia Millenaria

AVSA 9925

Rebel, Jean-Féry, Telemann, Georg Philipp

Rebel & Telemann: Terpsichore

AVSA 9929

Charpentier, Marc-Antoine

Charpentier: Canticum ad Beatam Virginem Mariam; Missa Assumpta est Maria; Concert pour les violes

AVDVD 9905

Marais, Marin

Marais: Alcione - Suites des airs à joüer (1706)

AVSA9903

Boccherini, Luigi

Fandango, Sinfonie & La Musica

AV 9845

różni kompozytorzy

Musica Nova, Harmonie des nations 1500-1700

AVSA 9926

Mozart, Wolfgang Amadeus

Mozart: Le Testament Symphonique - Symphonies Nos. 39, 40, 41

AVSA 9934

różni kompozytorzy

Les Éléments – Rebel, Locke, Vivaldi, Marais ,,Rameau Telemann,

AVSA 9914

różni kompozytorzy

Jordi Savall; Erasmus van Rotterdam: Pochwała głupoty - czytane fragmenty dzieła + muzyka z czasów Erazma

AVSA 9895

różni kompozytorzy

Ministriles Reales - Royal Minstrels - hiszpańskie i francuskie tańce z XVI i XVII wieku 2 SACD

AVSA 9864

różni kompozytorzy

Dinastia Borgia, Chiesa a potere nel Rinascimento (Kościół i władza w czasach renesansu)

AVSA 9875

Rameau, Jean-Philippe

Rameau: L'Orchestre de Louis XV - suity orkiestrowe z oper Les Indes Galantes, Naïs, Zoroastre, Les Boréades

AVSA 9882