kompozytor
Bach, Johann Sebastian
tytuł
Bach: Markus Passion
wykonawcy
La Capella Reial de Catalunya;
Le Concert des Nations;
Savall, Jordi
nr katalogowy
AVSA 9931
opis
Created in Leipzig in March 1731 and then revised for the Holy Week of 1744, on a text by Christian Friedrich Henrici, a.k.a Picander, the St Mark Passion was composed by Bach using existing works. The autograph score is lost but recent musicological research shows that some pieces like the Funeral Ode BWV 198 or an aria from the cantata BWV 54 had been recycled. Every performance is thus a reconstruction by the performing artist. Jordi Savall offers his own vision, made of subtle chiaroscuro, suffused with serenity and meditation.
nośnik
SACD x 2
gatunek
Muzyka klasyczna
producent
Alia Vox

cena 75,00

Produkt na zamówienie

Wysyłka ustalana indywidualnie.

Darmowa wysyłka dla zamówień powyżej 300 zł!

Darmowy kurier dla zamówień powyżej 500 zł!

sprawdź koszty wysyłki

Recenzje naszych klientów

Bach: Markus Passion

Johann Sebastian Bach - „Pasja wg św. Marka”. Jordi Savall „Pasja wg św. Marka” (...)

Robert Majewski

17.04.2019

Johann Sebastian Bach - „Pasja wg św. Marka”. Jordi Savall

„Pasja wg św. Marka” Bacha przepadła bez wieści, ale wiemy, że istniała. Z dużym prawdopodobieństwem wiemy też, że nie było to dzieło oryginalne. Muzykolodzy i znawcy Bacha twierdzą, że lipski kantor skompilował ją z fragmentów wcześniejszych swoich utworów. Wiedząc to, dyrygenci przywracający Pasję publiczności, idą dwoma drogami. Jedni (np. Ton Koopman) nie mają nic przeciwko czysto spekulatywnemu charakterowi projektu. Udają, że są uczniami Bacha i dowolnie dobierają jego kompozycje do tekstu libretta, a to czego nie znajdą, sami dokomponowują. Inni - jak bohater tego tekstu, Jordi Savall - precyzyjnie składają „
Pasję wyłącznie z dzieł Jana Sebastiana.

Badania muzykologiczne, przeprowadzone w drugiej połowie XX wieku, potwierdziły, że w Wielki Piątek 1731 roku Bach zaprezentował „Pasję wg św. Marka” do tekstu Picandra. Poeta opublikował ten tekst rok później wraz ze swoim trzecim tomikiem poezji. Dziesięć lat temu istnienie „Pasji” poświadczyło odkrycie w Petersburgu późniejszej wersji libretta, użytego do nowego wykonania kompozycji. Miało ono miejsce w 1744 roku. W porównaniu ze starszym librettem tekst zawiera liczne modyfikacje, inaczej porządkuje niektóre chorały i zawiera dwie nowe arie. Dzięki tej wersji libretta mamy bardzo jasny obraz formy i treści trzeciej pasji Bacha, ale nadal nie wiemy jaką otrzymała oprawę muzyczną.

Niestety do tej pory nie natrafiono na jakikolwiek ślad oryginalnej muzyki. Po wielu latach badań większość historyków i muzykologów specjalizujących się w Bachu jest zgodna: kompozytor prawdopodobnie wymyślił i wykonał dzieło za pomocą techniki pastiszu lub parodii. Był to system używany przez Bacha przy wielu okazjach. Polegał on na tym, że Bach dostosowywał nowe teksty do innych, wcześniej istniejących swoich kompozycji o podobnym charakterze.

Już w latach 60. dwudziestego wieku dr Alfred Dürr, zauważył, że Bach ponownie wykorzystał większość chórów i arii ze swojej „Trauerode” (Oda pogrzebowa) BWV 198, wykonanej w Lipsku 17 października 1727 r. w hołdzie zmarłej Christiany Eberhardiny, królowej Polski i księżniczki Saksonii. Chór „Laß Fürstin, lass noch einen Strahl” został wspaniale przerobiony na „Geh, Jesu, geh zu deiner Pein”, i to on otwiera „Pasję wg św. Marka”, poprowadzoną wprawną ręką Jordi Savalla.

Omawiane nagranie powstało na podstawie badań, rekonstrukcji i adaptacji chórów i recytatywów, zaproponowanych przez Alexandra Grychtolika, niemieckiego muzyka i muzykologa, od lat specjalizującego się w twórczości Jana Sebastiana Bacha. Przygotowując swoją wersję Savall zdecydował, że do rekonstrukcji wykorzysta wyłącznie utwory kompozytora. Dotyczy to również chórów turbae i recytatywów, które zazwyczaj dokomponowywano lub „pożyczano” od Reinharda Keizera, współpracowania Jana Sebastiana.

Wersja Savalla podąża dokładnie za tekstem libretta z 1744 roku., który odpowiada 14. i 15. rozdziałowi „Ewangelii według św. Marka” - od namaszczenia Chrystusa w Betanii do Jego pogrzebu. Muzycznie Savall dostosował ostateczny tekst Picandera do oryginalnych prac Bacha, takich jak wspomniana wcześniej „Trauerode”, „Pasja wg św. Mateusza”, obie wersje „Pasji wg św. Jana” i liczne kantaty.

Po tym zapewne przydługim wstępie (mam nadzieję, że jednak komuś potrzebnym) pora odpowiedzieć na pytanie, czy nagranie Savalla jest satysfakcjonujące i warte tylu muzykologicznych starań? Bez wątpienia. Savall nie jest typem naukowca oderwanego od rzeczywistości. Wie dokładnie, co chce osiągnąć, w jaki sposób to zrobić i jakim artystom zaufać.

Oczywiście „Pasja Markowa” nie ma takich kulminacji jak „Janowa” i emocjonalnej głębi jak „Mateuszowa”. To konsekwencja wyboru stylu parodii do rekonstrukcji dzieła. W żadnym wypadku nie jest jednak bez polotu. Gwałtowne sceny z chórami turbae są tutaj tak żywe jak w każdej innej Pasji, podobnie jak wspaniała aria sopranistki Marty Mathéu („Er kommt, er kommt, er ist vorhanden”), w której na widok zbliżającego się Judasza, rozpaczliwie błaga ona Jezusa, aby uciekał z ogrodu Getsemani. Pod koniec dzieła słyszymy jeden z najwspanialszych fragmentów - arię tenora i chóralnych sopranów „Welt und Himmel, nehmt zu Ohren”, podniesioną tu o tercję w górę. Na uwagę zasługują też obaj tenorzy: David Szigetvári (Ewangelista) i Reinoud van Mechelen. Ten drugi ma mniejszy udział solistyczny w nagraniu, za to w arii otwierającej drugą część pasji zaśpiewał przepięknie. Moi niemieccy znajomi narzekają natomiast na wymowę Davida Szigetvári (Ewangelisty), choć bez wątpienia ma dobry głos.

Jordii Savall zadbał też o sugestywną teatralność interpretacji. Jaskrawym przykładem może być zawołanie chóru „Pfui dich...”, będące w istocie rzeczy kpiącym niemieckim prychnięciem, ilustrującym szydzenie tłumu z Jezusa mówiącego o swoim zmartwychwstaniu.

Pamiętając chóry kończące pasje „Janową” i „Mateuszową”, i porównując je z zakończeniem „Pasji wg św. Marka”, można poczuć lekkie rozczarowanie. „Bei deinem Grab und Leichenstein” brakuje intensywności „Wir setzen uns mit Tränen nieder" i „Ruht wohl, ihr heiligen Gebeine”. Jednak sposób, w jaki Picander kończy narrację, jest tutaj zupełnie inny. Ostateczna medytacja jest o wiele bardziej optymistyczna niż ta zawarta w kołysance żałobnej z „Pasji wg św. Jana”, albo płynąca z bezgranicznego żalu z zakończenia „Pasji wg św. Mateusza”. W tym kontekście umiarkowanie optymistyczna siciliana, poprzetykana potężnymi chórami, ma sens.

Reasumując, interpretacja Le Concert des Nations, chóru La Capella Reial de Catalunya pod batutą Jordi Savalla urzeka płynnymi tempami, wewnętrznym napięciem, plastyczną artykulacją i prostotą narracji. Nieliczne minusy nagrania są mniej lub bardziej subiektywne, zatem warto i należy wyrobić sobie własne zdanie.

Klienci, którzy kupili ten produkt, kupili również

Wilson, John, Butler, Henry

Musick for Severall Friends

HMA 1907013

Tansman, Alexander

Tansman: Piano Music

GP 788

Gyrowetz, Adalbert

Gyrowetz: 3 String Quartets

CPO 777770

Berlioz, Hector

Berlioz: Symphonie fantastique

Alpha 714

Strauss, Richard, Verdi, Giuseppe, Puccini, Giacomo

Strauss, Puccini & Verdi: String Quartets

8.573108

Respighi, Ottorino

Respighi: La Campana Sommersa

NBD 0072 V

Haydn, Joseph

Haydn: Die sieben letzten Worte

HMC 902162

różni kompozytorzy

The Spirit of Sound - Work for Harp and Percussion

CDS 7804

Strauss, Johann Jr

Strauss, J: Wiener Blut

8.111257

Tomkins, Thomas

O Give Thanks Unto the Lord: Choral Works by Thomas Tomkins

RES 10253

Fiala, Petr

Fiala: De amicitia

UP 0157

L'idiome Sandwich

274841

Prokofiev, Sergey, Tchaikovsky, Piotr

Tchaikovsky: Piano Concerto 1/ Prokofiev: Piano Concerto 2

MYR 016

Sibelius, Jean

Sibelius: Kuolema King Christian II Overture 2 Songs

8.573299

Glinka, Mikhail, Balakirev, Mily, Ippolitov-Ivanov, Mikhail

Russian Chamber Music for Wind Instruments Vol. 2

MEL CD 10 02186

Pozostałe płyty tego kompozytora

Bach, Johann Sebastian

Bach: Suites Pour Violoncelle; Partita Pour Flute

GCD 920804

Bach, Johann Sebastian

Bach: Harpsichord Concertos Vol. 3

CPO 777 681-2

Bach, Johann Sebastian

Bach: Toccaten & Fantasien für Orgel

RIC 276

Bach, Johann Sebastian

Bach: Works for Harpsichord Vol. 1

NI 5946

Bach, Johann Sebastian

Bach: Orchestral Suites BWV1066-69

AAM 003

Bach, Johann Sebastian

Bach: Cantatas BWV 169 & 82

Alpha 448

różni kompozytorzy

IN MEMORIAM - MUSIC FOR SOLEMN OCCASIONS

8.553435

różni kompozytorzy

Masters of Baroque: Bach, Vivaldi, Telemann, Albinoni, Corelli

OMF 701

różni kompozytorzy

BERCEUSE: Music of Peace ...

8.553843

Bach, Johann Sebastian

BACH: Concertos BWV 1052

MELCD 1002301

Bach, Johann Sebastian

BACH: Kantaten - Jauchzet Gott BWV 51, Ich habe genug BWV 82, Mein Herze schwimmt im Blut BWV 199

C5014

różni kompozytorzy

The Best of Baroque Music: Bach, Telemann, Vivaldi, Corelli, Handel, Marcello

8.550014

Bach, Johann Sebastian

Bach: Sonate a cembalo obligato e traversiere solo

A 453

Bach, Johann Sebastian

Bach: A New Angle

MDG 906 2137-6

Bach, Johann Sebastian

Bach: Kantaten BWV 63, 110, 190

ROP 4043

Pozostałe płyty tego wykonawcy

różni kompozytorzy

Granada, 1013-1526

AVSA 9915

Bach, Johann Sebastian, Vivaldi, Antonio

Vivaldi: Magnificat & Concerto RV578 Bach: Magnificat & Concerto pour clavecin

AVSA 9909

różni kompozytorzy

Misteri d\'Elx

AV 9836

różni kompozytorzy

Lachrimae Caravaggio

AV 9852

różni kompozytorzy

War & Peace 1614-1714 – Lully, Handel, Charpentier, Scheidt, Biber, Schein, Cabanilles, Blow …

AVSA 9908

Orient Occident II - A Tribute to Syria

AVSA 9900

Handel, George Frideric

Handel: Messiah (Mesjasz)

AVSA 9936

Mare Nostrum - tradycje muzyczne ludów z rejonu Morza Śródziemnego

AVSA 9888

Desprez, Josquin, Dufay, Guillaume, anonymous

Jeanne d'Arc: Batailles & Prisons

AVSA 9891

Biber, Heinrich Ignaz Franz

Biber: Requiem, Battalia

AV 9825

różni kompozytorzy

Estampies et Danses Royales

AV 9857

różni kompozytorzy

Entremeses del siglo de oro - Lope de Vega

AVSA 9831

Telemann, Georg Philipp, Corelli, Arcangelo, Rameau, Jean-Philippe

Corelli, Telemann, Rameau: Le Concert Spirituel au temps de Louis XV

AVSA 9877

anonymous

Ramon Llull - A time of conquests, dialogue and disconsolation

AVSA 9917

różni kompozytorzy

Le Royaume oublie - Zapomniane królestwo

AVSA 9873