kompozytor
Bach, Johann Sebastian
tytuł

Bach: Markus Passion

wykonawcy
La Capella Reial de Catalunya;
Le Concert des Nations;
Savall, Jordi
nr katalogowy
AVSA 9931
opis
Created in Leipzig in March 1731 and then revised for the Holy Week of 1744, on a text by Christian Friedrich Henrici, a.k.a Picander, the St Mark Passion was composed by Bach using existing works. The autograph score is lost but recent musicological research shows that some pieces like the Funeral Ode BWV 198 or an aria from the cantata BWV 54 had been recycled. Every performance is thus a reconstruction by the performing artist. Jordi Savall offers his own vision, made of subtle chiaroscuro, suffused with serenity and meditation.
nośnik
SACD x 2
gatunek
Muzyka klasyczna
producent
Alia Vox
data wydania
04-03-2019
EAN / kod kreskowy
8435408099318
Bach: Markus Passion

cena 79,00

lub

Produkt na zamówienie

Wysyłka ustalana indywidualnie.

Darmowa wysyłka dla zamówień powyżej 300 zł!

Darmowy kurier dla zamówień powyżej 500 zł!

sprawdź koszty wysyłki

Recenzje naszych klientów

Bach: Markus Passion

Johann Sebastian Bach - „Pasja wg św. Marka”. Jordi Savall „Pasja wg św. Marka” (...)

Robert Majewski

17.04.2019

Johann Sebastian Bach - „Pasja wg św. Marka”. Jordi Savall

„Pasja wg św. Marka” Bacha przepadła bez wieści, ale wiemy, że istniała. Z dużym prawdopodobieństwem wiemy też, że nie było to dzieło oryginalne. Muzykolodzy i znawcy Bacha twierdzą, że lipski kantor skompilował ją z fragmentów wcześniejszych swoich utworów. Wiedząc to, dyrygenci przywracający Pasję publiczności, idą dwoma drogami. Jedni (np. Ton Koopman) nie mają nic przeciwko czysto spekulatywnemu charakterowi projektu. Udają, że są uczniami Bacha i dowolnie dobierają jego kompozycje do tekstu libretta, a to czego nie znajdą, sami dokomponowują. Inni - jak bohater tego tekstu, Jordi Savall - precyzyjnie składają „
Pasję wyłącznie z dzieł Jana Sebastiana.

Badania muzykologiczne, przeprowadzone w drugiej połowie XX wieku, potwierdziły, że w Wielki Piątek 1731 roku Bach zaprezentował „Pasję wg św. Marka” do tekstu Picandra. Poeta opublikował ten tekst rok później wraz ze swoim trzecim tomikiem poezji. Dziesięć lat temu istnienie „Pasji” poświadczyło odkrycie w Petersburgu późniejszej wersji libretta, użytego do nowego wykonania kompozycji. Miało ono miejsce w 1744 roku. W porównaniu ze starszym librettem tekst zawiera liczne modyfikacje, inaczej porządkuje niektóre chorały i zawiera dwie nowe arie. Dzięki tej wersji libretta mamy bardzo jasny obraz formy i treści trzeciej pasji Bacha, ale nadal nie wiemy jaką otrzymała oprawę muzyczną.

Niestety do tej pory nie natrafiono na jakikolwiek ślad oryginalnej muzyki. Po wielu latach badań większość historyków i muzykologów specjalizujących się w Bachu jest zgodna: kompozytor prawdopodobnie wymyślił i wykonał dzieło za pomocą techniki pastiszu lub parodii. Był to system używany przez Bacha przy wielu okazjach. Polegał on na tym, że Bach dostosowywał nowe teksty do innych, wcześniej istniejących swoich kompozycji o podobnym charakterze.

Już w latach 60. dwudziestego wieku dr Alfred Dürr, zauważył, że Bach ponownie wykorzystał większość chórów i arii ze swojej „Trauerode” (Oda pogrzebowa) BWV 198, wykonanej w Lipsku 17 października 1727 r. w hołdzie zmarłej Christiany Eberhardiny, królowej Polski i księżniczki Saksonii. Chór „Laß Fürstin, lass noch einen Strahl” został wspaniale przerobiony na „Geh, Jesu, geh zu deiner Pein”, i to on otwiera „Pasję wg św. Marka”, poprowadzoną wprawną ręką Jordi Savalla.

Omawiane nagranie powstało na podstawie badań, rekonstrukcji i adaptacji chórów i recytatywów, zaproponowanych przez Alexandra Grychtolika, niemieckiego muzyka i muzykologa, od lat specjalizującego się w twórczości Jana Sebastiana Bacha. Przygotowując swoją wersję Savall zdecydował, że do rekonstrukcji wykorzysta wyłącznie utwory kompozytora. Dotyczy to również chórów turbae i recytatywów, które zazwyczaj dokomponowywano lub „pożyczano” od Reinharda Keizera, współpracowania Jana Sebastiana.

Wersja Savalla podąża dokładnie za tekstem libretta z 1744 roku., który odpowiada 14. i 15. rozdziałowi „Ewangelii według św. Marka” - od namaszczenia Chrystusa w Betanii do Jego pogrzebu. Muzycznie Savall dostosował ostateczny tekst Picandera do oryginalnych prac Bacha, takich jak wspomniana wcześniej „Trauerode”, „Pasja wg św. Mateusza”, obie wersje „Pasji wg św. Jana” i liczne kantaty.

Po tym zapewne przydługim wstępie (mam nadzieję, że jednak komuś potrzebnym) pora odpowiedzieć na pytanie, czy nagranie Savalla jest satysfakcjonujące i warte tylu muzykologicznych starań? Bez wątpienia. Savall nie jest typem naukowca oderwanego od rzeczywistości. Wie dokładnie, co chce osiągnąć, w jaki sposób to zrobić i jakim artystom zaufać.

Oczywiście „Pasja Markowa” nie ma takich kulminacji jak „Janowa” i emocjonalnej głębi jak „Mateuszowa”. To konsekwencja wyboru stylu parodii do rekonstrukcji dzieła. W żadnym wypadku nie jest jednak bez polotu. Gwałtowne sceny z chórami turbae są tutaj tak żywe jak w każdej innej Pasji, podobnie jak wspaniała aria sopranistki Marty Mathéu („Er kommt, er kommt, er ist vorhanden”), w której na widok zbliżającego się Judasza, rozpaczliwie błaga ona Jezusa, aby uciekał z ogrodu Getsemani. Pod koniec dzieła słyszymy jeden z najwspanialszych fragmentów - arię tenora i chóralnych sopranów „Welt und Himmel, nehmt zu Ohren”, podniesioną tu o tercję w górę. Na uwagę zasługują też obaj tenorzy: David Szigetvári (Ewangelista) i Reinoud van Mechelen. Ten drugi ma mniejszy udział solistyczny w nagraniu, za to w arii otwierającej drugą część pasji zaśpiewał przepięknie. Moi niemieccy znajomi narzekają natomiast na wymowę Davida Szigetvári (Ewangelisty), choć bez wątpienia ma dobry głos.

Jordii Savall zadbał też o sugestywną teatralność interpretacji. Jaskrawym przykładem może być zawołanie chóru „Pfui dich...”, będące w istocie rzeczy kpiącym niemieckim prychnięciem, ilustrującym szydzenie tłumu z Jezusa mówiącego o swoim zmartwychwstaniu.

Pamiętając chóry kończące pasje „Janową” i „Mateuszową”, i porównując je z zakończeniem „Pasji wg św. Marka”, można poczuć lekkie rozczarowanie. „Bei deinem Grab und Leichenstein” brakuje intensywności „Wir setzen uns mit Tränen nieder" i „Ruht wohl, ihr heiligen Gebeine”. Jednak sposób, w jaki Picander kończy narrację, jest tutaj zupełnie inny. Ostateczna medytacja jest o wiele bardziej optymistyczna niż ta zawarta w kołysance żałobnej z „Pasji wg św. Jana”, albo płynąca z bezgranicznego żalu z zakończenia „Pasji wg św. Mateusza”. W tym kontekście umiarkowanie optymistyczna siciliana, poprzetykana potężnymi chórami, ma sens.

Reasumując, interpretacja Le Concert des Nations, chóru La Capella Reial de Catalunya pod batutą Jordi Savalla urzeka płynnymi tempami, wewnętrznym napięciem, plastyczną artykulacją i prostotą narracji. Nieliczne minusy nagrania są mniej lub bardziej subiektywne, zatem warto i należy wyrobić sobie własne zdanie.

Klienci, którzy kupili ten produkt, kupili również

Berwald, Franz

BERWALD: Septet, Serenade, Piano

8.553714

Rosenmüller, Johann

Rosenmüller: Vespro Della Beata Maria Vergine

ROP 7019 20

Benda, Jiri

BENDA: Sinfonias nos. 7 -12

8.553409

różni kompozytorzy

Grand Finale: New Years Eve Concert 1999

DVD TDK SG1999

Borodin, Alexander

BORODIN: Prince Igor (excerpts)

8.557456

Purcell, Henry

Purcell: Ayres & Songs from Orpheus Britannicus - Harmonia Sacra & Complete Organ Music

A 430

Tchaikovsky, Piotr

Tchaikovsky: All Night Vigil - sacred choral works

ODE 1352-2

Shebalin, Vissarion

Shebalin: Orchestral Music Vol. 1

TOCC 0136

Raff, Joseph Joachim

Raff: Benedetto Marcello

CDO 1123

Sullivan, Arthur

GILBERT & SULLIVAN: The Mikado

8.110176-77

Vierne, Louis

Vierne: Complete Organ Music

96398

różni kompozytorzy

Transatlantic

ORC 100149

różni kompozytorzy

Se canta que recante

Alpha 519

Handel, George Frideric

Handel: Saul

HMY 2921877.78

Copland, Aaron

Copland: The Tender Land Suite, Piano Concerto, Old American Songs (arr. for chorus)

8.559297

Pozostałe płyty tego kompozytora

Bach, Johann Sebastian

Bach: Redemption

Alpha 658

Bach, Johann Sebastian

Bach: Cantatas, komplet

SDG 186

Bach, Johann Sebastian

Bach: Die Kunst der Fuge

FUG 544

Bach, Johann Sebastian

Bach: Brandenburg Concertos

8.557755-56

Bach, Johann Sebastian

BACH: The Well Tempered Clavier Book 1

Alpha 221

Bach, Johann Sebastian, Ives, Charles, Schumann, Robert

Songs of Love

DDA 25228

Bach, Johann Sebastian

Bach: Kunst der Fuge

96035

Bach, Johann Sebastian

BACH: The Well-Tempered Clavier, Book 2

8.550970-71

Bach, Johann Sebastian

Bach: Sonatas and Partitas vol. 1

8.110918

Bach, Johann Sebastian

Bach: Soprano Cantatas, BWV 199, 202 and 209

8.550431

Bach, Johann Sebastian, Telemann, Georg Philipp, Vivaldi, Antonio

Vivaldi, Bach, Telemann: Oboe Concertos

SU 4188-2

Bach, Johann Sebastian

Bach: Sonatas for viola da gamba and harpsichord

CCS 43721

Bach, Johann Sebastian

Bach: Cantatas for soprano and bass BWV 32, 49 & 57

HMM 902368

różni kompozytorzy

Live Concert on Érard - Bach, Franck, Schubert, Chopin, Strauss

98003

Bach, Johann Sebastian

Bach: Goldberg Variations

95471

Pozostałe płyty tego wykonawcy

Mozart, Wolfgang Amadeus

Mozart: Serenate Notturne, Eine Kleine Nachtmusik

AV 9846

Haydn, Joseph

Haydn: Die Schöpfung

AVSA 9945

Haydn, Joseph

Haydn: 7 Słów Chrystusa na Krzyżu

AVSA 9854

różni kompozytorzy

Harmonie Universelle II

AV 9839

Rameau, Jean-Philippe

Rameau: L'Orchestre de Louis XV - suity orkiestrowe z oper Les Indes Galantes, Naïs, Zoroastre, Les Boréades

AVSA 9882

Haydn, Joseph

Haydn: 7 ostatnich słów Chrystusa na krzyżu

AVDVD 9868

Handel, George Frideric

Water Music, Fireworks Music

AVSA 9860

różni kompozytorzy

Dinastia Borgia, Chiesa a potere nel Rinascimento (Kościół i władza w czasach renesansu)

AVSA 9875

różni kompozytorzy

WYCOFANY La Barcha d’Amore 1563-1685

AV 9811

różni kompozytorzy

WYCOFANY (zdublowany) Altre Follie 1500 - 1750

AV 9844

różni kompozytorzy

Javier: La Ruta de Oriente

AVSA 9856

Victoria, Tomas Luis de

Victoria: Passion - Officium Hebdomadae Sanctae

AVSA 9943

Lully, Jean-Baptiste

L'orchestre du Roi Soleil

AV 9807

Charpentier, Marc-Antoine

Charpentieur: Un Automne musical a Versailles

ARM 006

Vivaldi, Antonio

Vivaldi: Juditha Triumphans

AVSA 9935