kompozytor
Bach, Johann Sebastian
tytuł
Bach: Markus Passion
wykonawcy
La Capella Reial de Catalunya;
Le Concert des Nations;
Savall, Jordi
nr katalogowy
AVSA 9931
opis
Created in Leipzig in March 1731 and then revised for the Holy Week of 1744, on a text by Christian Friedrich Henrici, a.k.a Picander, the St Mark Passion was composed by Bach using existing works. The autograph score is lost but recent musicological research shows that some pieces like the Funeral Ode BWV 198 or an aria from the cantata BWV 54 had been recycled. Every performance is thus a reconstruction by the performing artist. Jordi Savall offers his own vision, made of subtle chiaroscuro, suffused with serenity and meditation.
nośnik
SACD x 2
gatunek
Muzyka klasyczna
producent
Alia Vox

cena 75,00

Produkt na zamówienie

Wysyłka ustalana indywidualnie.

Darmowa wysyłka dla zamówień powyżej 300 zł!

Darmowy kurier dla zamówień powyżej 500 zł!

sprawdź koszty wysyłki

Recenzje naszych klientów

Bach: Markus Passion

Johann Sebastian Bach - „Pasja wg św. Marka”. Jordi Savall „Pasja wg św. Marka” (...)

Robert Majewski

17.04.2019

Johann Sebastian Bach - „Pasja wg św. Marka”. Jordi Savall

„Pasja wg św. Marka” Bacha przepadła bez wieści, ale wiemy, że istniała. Z dużym prawdopodobieństwem wiemy też, że nie było to dzieło oryginalne. Muzykolodzy i znawcy Bacha twierdzą, że lipski kantor skompilował ją z fragmentów wcześniejszych swoich utworów. Wiedząc to, dyrygenci przywracający Pasję publiczności, idą dwoma drogami. Jedni (np. Ton Koopman) nie mają nic przeciwko czysto spekulatywnemu charakterowi projektu. Udają, że są uczniami Bacha i dowolnie dobierają jego kompozycje do tekstu libretta, a to czego nie znajdą, sami dokomponowują. Inni - jak bohater tego tekstu, Jordi Savall - precyzyjnie składają „
Pasję wyłącznie z dzieł Jana Sebastiana.

Badania muzykologiczne, przeprowadzone w drugiej połowie XX wieku, potwierdziły, że w Wielki Piątek 1731 roku Bach zaprezentował „Pasję wg św. Marka” do tekstu Picandra. Poeta opublikował ten tekst rok później wraz ze swoim trzecim tomikiem poezji. Dziesięć lat temu istnienie „Pasji” poświadczyło odkrycie w Petersburgu późniejszej wersji libretta, użytego do nowego wykonania kompozycji. Miało ono miejsce w 1744 roku. W porównaniu ze starszym librettem tekst zawiera liczne modyfikacje, inaczej porządkuje niektóre chorały i zawiera dwie nowe arie. Dzięki tej wersji libretta mamy bardzo jasny obraz formy i treści trzeciej pasji Bacha, ale nadal nie wiemy jaką otrzymała oprawę muzyczną.

Niestety do tej pory nie natrafiono na jakikolwiek ślad oryginalnej muzyki. Po wielu latach badań większość historyków i muzykologów specjalizujących się w Bachu jest zgodna: kompozytor prawdopodobnie wymyślił i wykonał dzieło za pomocą techniki pastiszu lub parodii. Był to system używany przez Bacha przy wielu okazjach. Polegał on na tym, że Bach dostosowywał nowe teksty do innych, wcześniej istniejących swoich kompozycji o podobnym charakterze.

Już w latach 60. dwudziestego wieku dr Alfred Dürr, zauważył, że Bach ponownie wykorzystał większość chórów i arii ze swojej „Trauerode” (Oda pogrzebowa) BWV 198, wykonanej w Lipsku 17 października 1727 r. w hołdzie zmarłej Christiany Eberhardiny, królowej Polski i księżniczki Saksonii. Chór „Laß Fürstin, lass noch einen Strahl” został wspaniale przerobiony na „Geh, Jesu, geh zu deiner Pein”, i to on otwiera „Pasję wg św. Marka”, poprowadzoną wprawną ręką Jordi Savalla.

Omawiane nagranie powstało na podstawie badań, rekonstrukcji i adaptacji chórów i recytatywów, zaproponowanych przez Alexandra Grychtolika, niemieckiego muzyka i muzykologa, od lat specjalizującego się w twórczości Jana Sebastiana Bacha. Przygotowując swoją wersję Savall zdecydował, że do rekonstrukcji wykorzysta wyłącznie utwory kompozytora. Dotyczy to również chórów turbae i recytatywów, które zazwyczaj dokomponowywano lub „pożyczano” od Reinharda Keizera, współpracowania Jana Sebastiana.

Wersja Savalla podąża dokładnie za tekstem libretta z 1744 roku., który odpowiada 14. i 15. rozdziałowi „Ewangelii według św. Marka” - od namaszczenia Chrystusa w Betanii do Jego pogrzebu. Muzycznie Savall dostosował ostateczny tekst Picandera do oryginalnych prac Bacha, takich jak wspomniana wcześniej „Trauerode”, „Pasja wg św. Mateusza”, obie wersje „Pasji wg św. Jana” i liczne kantaty.

Po tym zapewne przydługim wstępie (mam nadzieję, że jednak komuś potrzebnym) pora odpowiedzieć na pytanie, czy nagranie Savalla jest satysfakcjonujące i warte tylu muzykologicznych starań? Bez wątpienia. Savall nie jest typem naukowca oderwanego od rzeczywistości. Wie dokładnie, co chce osiągnąć, w jaki sposób to zrobić i jakim artystom zaufać.

Oczywiście „Pasja Markowa” nie ma takich kulminacji jak „Janowa” i emocjonalnej głębi jak „Mateuszowa”. To konsekwencja wyboru stylu parodii do rekonstrukcji dzieła. W żadnym wypadku nie jest jednak bez polotu. Gwałtowne sceny z chórami turbae są tutaj tak żywe jak w każdej innej Pasji, podobnie jak wspaniała aria sopranistki Marty Mathéu („Er kommt, er kommt, er ist vorhanden”), w której na widok zbliżającego się Judasza, rozpaczliwie błaga ona Jezusa, aby uciekał z ogrodu Getsemani. Pod koniec dzieła słyszymy jeden z najwspanialszych fragmentów - arię tenora i chóralnych sopranów „Welt und Himmel, nehmt zu Ohren”, podniesioną tu o tercję w górę. Na uwagę zasługują też obaj tenorzy: David Szigetvári (Ewangelista) i Reinoud van Mechelen. Ten drugi ma mniejszy udział solistyczny w nagraniu, za to w arii otwierającej drugą część pasji zaśpiewał przepięknie. Moi niemieccy znajomi narzekają natomiast na wymowę Davida Szigetvári (Ewangelisty), choć bez wątpienia ma dobry głos.

Jordii Savall zadbał też o sugestywną teatralność interpretacji. Jaskrawym przykładem może być zawołanie chóru „Pfui dich...”, będące w istocie rzeczy kpiącym niemieckim prychnięciem, ilustrującym szydzenie tłumu z Jezusa mówiącego o swoim zmartwychwstaniu.

Pamiętając chóry kończące pasje „Janową” i „Mateuszową”, i porównując je z zakończeniem „Pasji wg św. Marka”, można poczuć lekkie rozczarowanie. „Bei deinem Grab und Leichenstein” brakuje intensywności „Wir setzen uns mit Tränen nieder" i „Ruht wohl, ihr heiligen Gebeine”. Jednak sposób, w jaki Picander kończy narrację, jest tutaj zupełnie inny. Ostateczna medytacja jest o wiele bardziej optymistyczna niż ta zawarta w kołysance żałobnej z „Pasji wg św. Jana”, albo płynąca z bezgranicznego żalu z zakończenia „Pasji wg św. Mateusza”. W tym kontekście umiarkowanie optymistyczna siciliana, poprzetykana potężnymi chórami, ma sens.

Reasumując, interpretacja Le Concert des Nations, chóru La Capella Reial de Catalunya pod batutą Jordi Savalla urzeka płynnymi tempami, wewnętrznym napięciem, plastyczną artykulacją i prostotą narracji. Nieliczne minusy nagrania są mniej lub bardziej subiektywne, zatem warto i należy wyrobić sobie własne zdanie.

Klienci, którzy kupili ten produkt, kupili również

Alberti, Domenico

Alberti: Complete Keyboard Music

95161

Verdi, Giuseppe

Verdi: I vespri Siciliani

DVD OA LS3008 D

różni kompozytorzy

AMERICAN SAXOPHONE MUSIC

8.559241

Prokofiev, Sergey

Prokofiev: Symphony No. 5, Symphonic Suite "The Year 1941"

8.573029

Desprez, Josquin, Dufay, Guillaume, anonymous

Jeanne d'Arc: Batailles & Prisons

AVSA 9891

Casablancas, Benet

Casablancas: Piano Trios

8.573375

Boccherini, Luigi

Boccherini: Six Quatuors pour le clavecin ou pianoforte, violin, viola et basse obligé (G259)

GCD 920312

Vivaldi, Antonio

Vivaldi: Trio Sonatas Op.1

94784

Scriabin, Alexander

SCRIABIN: Symphony no. 2

8.553581

Mozart, Wolfgang Amadeus

Mozart: Don Giovanni

751808

Caldara, Antonio

Caldara: Suonate da camera op. II; Sonate a violoncello solo

TB 670390

Boccherini, Luigi

Boccherini: Stabat Mater, Symphonies

HMG 501933.34

różni kompozytorzy

Telemann, Boxberg, Riedel, Bach: Trauerkanataten

RIC 224

Stravinsky, Igor

Stravinsky: The Firebird & Les Noces

DVD OA 0832 D

Vaughan Williams, Ralph

Vaughan Williams: The Poisoned Kiss The England of Elizabeth Bucolic Suite …

C 5314

Pozostałe płyty tego kompozytora

Bach, Johann Sebastian

Bach: Die Kunst der Fuge

TEM 316016.17

Bach, Johann Sebastian

Bach: Klavierubung II, Concerto Italien

RAM 1001

Bach, Johann Sebastian

Bach: Oboe Concertos

8.554169

różni kompozytorzy

WYCOFANY Kantate - German Baroque Cantatas

HMG 501651

Bach, Johann Sebastian

Bach: Harpsichord Concertos BWV 1052-1058

HMC 902181.82

różni kompozytorzy

Next Horizon

SU 4286-2

Bach, Johann Sebastian

Bach: Kantaten zu Passion BWV 22, 23, 182

ROP 4044

Bach, Johann Sebastian

Bach: Six Trio Sonatas BWV 525-530

CDS 7839

Bach, Johann Sebastian

Bach: Sonatas for Solo Violin (transcriptions for guitar)

ODE 1128-2

Bach, Johann Sebastian

BACH: Sonatas for Viola da Gamba & Harpsichord

8.570210

różni kompozytorzy

The Accordion Album – Bach, Scarlatti, Mozart, Franck,

OR 0022

Bach, Johann Sebastian

Cantatas Vol. 24

SDG 107

Bach, Johann Sebastian

Bach: Cantatas 78, 67, 108, 127, 79, 4, 45, 51, 8, 55; Magnificat

PH 13054

Bach, Johann Sebastian

BACH: Kirnberger Chorales vol. 2

8.553135

różni kompozytorzy

Collegium Vocale Gent - 50th Anniversary

LPH 033

Pozostałe płyty tego wykonawcy

Mozart, Wolfgang Amadeus

Serenate Notturne, Eine Kleine Nachtmusik CENA

AV 9846

różni kompozytorzy

L\'Orchestre de Louis XIII

AV 9824

Monteverdi, Claudio

Monteverdi: L’Orfeo

AVSA 9911

Merula, Tarquinio

Arie e capricci a voce sola

AVSA 9862

Couperin, François

Couperin: Les Nations

AVSA 9928

różni kompozytorzy

Invocation a la nuit

AV 9861

różni kompozytorzy

Lachrimae Caravaggio

AVSA 9852

The Routes of Slavery 1444 - 1888

AVSA 9920

Dowland, John

Dowland: Lachrimae or Seaven Teares

AVSA 9901

Ferrabosco, Alfonso

Ferrabosco: Consort Music to the viols

AV 9832

Boccherini, Luigi

Bocherini: Fandango, Sinfonie & La Musica

AV 9845

różni kompozytorzy

Jordi Savall; Erasmus van Rotterdam: Pochwała głupoty - czytane fragmenty dzieła + muzyka z czasów Erazma

AVSA 9895

Rameau, Jean-Philippe

Rameau: L'Orchestre de Louis XV - suity orkiestrowe z oper Les Indes Galantes, Naïs, Zoroastre, Les Boréades

AVSA 9882

Couperin, François

Couperin: Les Concerts Royaux

AV 9840

Biber, Heinrich Ignaz Franz

Biber: Baroque Splendor - Missa Salisburgensis

AVSA 9912