kompozytor
Bach, Johann Sebastian
tytuł

Bach: Markus Passion

wykonawcy
La Capella Reial de Catalunya;
Le Concert des Nations;
Savall, Jordi
nr katalogowy
AVSA 9931
opis
Created in Leipzig in March 1731 and then revised for the Holy Week of 1744, on a text by Christian Friedrich Henrici, a.k.a Picander, the St Mark Passion was composed by Bach using existing works. The autograph score is lost but recent musicological research shows that some pieces like the Funeral Ode BWV 198 or an aria from the cantata BWV 54 had been recycled. Every performance is thus a reconstruction by the performing artist. Jordi Savall offers his own vision, made of subtle chiaroscuro, suffused with serenity and meditation.
nośnik
SACD x 2
gatunek
Muzyka klasyczna
producent
Alia Vox
data wydania
04-03-2019
EAN / kod kreskowy
8435408099318
Bach: Markus Passion

cena 75,00

Produkt dostępny.

Wysyłka w ciągu 3 dni roboczych

Darmowa wysyłka dla zamówień powyżej 300 zł!

Darmowy kurier dla zamówień powyżej 500 zł!

sprawdź koszty wysyłki

Recenzje naszych klientów

Bach: Markus Passion

Johann Sebastian Bach - „Pasja wg św. Marka”. Jordi Savall „Pasja wg św. Marka” (...)

Robert Majewski

17.04.2019

Johann Sebastian Bach - „Pasja wg św. Marka”. Jordi Savall

„Pasja wg św. Marka” Bacha przepadła bez wieści, ale wiemy, że istniała. Z dużym prawdopodobieństwem wiemy też, że nie było to dzieło oryginalne. Muzykolodzy i znawcy Bacha twierdzą, że lipski kantor skompilował ją z fragmentów wcześniejszych swoich utworów. Wiedząc to, dyrygenci przywracający Pasję publiczności, idą dwoma drogami. Jedni (np. Ton Koopman) nie mają nic przeciwko czysto spekulatywnemu charakterowi projektu. Udają, że są uczniami Bacha i dowolnie dobierają jego kompozycje do tekstu libretta, a to czego nie znajdą, sami dokomponowują. Inni - jak bohater tego tekstu, Jordi Savall - precyzyjnie składają „
Pasję wyłącznie z dzieł Jana Sebastiana.

Badania muzykologiczne, przeprowadzone w drugiej połowie XX wieku, potwierdziły, że w Wielki Piątek 1731 roku Bach zaprezentował „Pasję wg św. Marka” do tekstu Picandra. Poeta opublikował ten tekst rok później wraz ze swoim trzecim tomikiem poezji. Dziesięć lat temu istnienie „Pasji” poświadczyło odkrycie w Petersburgu późniejszej wersji libretta, użytego do nowego wykonania kompozycji. Miało ono miejsce w 1744 roku. W porównaniu ze starszym librettem tekst zawiera liczne modyfikacje, inaczej porządkuje niektóre chorały i zawiera dwie nowe arie. Dzięki tej wersji libretta mamy bardzo jasny obraz formy i treści trzeciej pasji Bacha, ale nadal nie wiemy jaką otrzymała oprawę muzyczną.

Niestety do tej pory nie natrafiono na jakikolwiek ślad oryginalnej muzyki. Po wielu latach badań większość historyków i muzykologów specjalizujących się w Bachu jest zgodna: kompozytor prawdopodobnie wymyślił i wykonał dzieło za pomocą techniki pastiszu lub parodii. Był to system używany przez Bacha przy wielu okazjach. Polegał on na tym, że Bach dostosowywał nowe teksty do innych, wcześniej istniejących swoich kompozycji o podobnym charakterze.

Już w latach 60. dwudziestego wieku dr Alfred Dürr, zauważył, że Bach ponownie wykorzystał większość chórów i arii ze swojej „Trauerode” (Oda pogrzebowa) BWV 198, wykonanej w Lipsku 17 października 1727 r. w hołdzie zmarłej Christiany Eberhardiny, królowej Polski i księżniczki Saksonii. Chór „Laß Fürstin, lass noch einen Strahl” został wspaniale przerobiony na „Geh, Jesu, geh zu deiner Pein”, i to on otwiera „Pasję wg św. Marka”, poprowadzoną wprawną ręką Jordi Savalla.

Omawiane nagranie powstało na podstawie badań, rekonstrukcji i adaptacji chórów i recytatywów, zaproponowanych przez Alexandra Grychtolika, niemieckiego muzyka i muzykologa, od lat specjalizującego się w twórczości Jana Sebastiana Bacha. Przygotowując swoją wersję Savall zdecydował, że do rekonstrukcji wykorzysta wyłącznie utwory kompozytora. Dotyczy to również chórów turbae i recytatywów, które zazwyczaj dokomponowywano lub „pożyczano” od Reinharda Keizera, współpracowania Jana Sebastiana.

Wersja Savalla podąża dokładnie za tekstem libretta z 1744 roku., który odpowiada 14. i 15. rozdziałowi „Ewangelii według św. Marka” - od namaszczenia Chrystusa w Betanii do Jego pogrzebu. Muzycznie Savall dostosował ostateczny tekst Picandera do oryginalnych prac Bacha, takich jak wspomniana wcześniej „Trauerode”, „Pasja wg św. Mateusza”, obie wersje „Pasji wg św. Jana” i liczne kantaty.

Po tym zapewne przydługim wstępie (mam nadzieję, że jednak komuś potrzebnym) pora odpowiedzieć na pytanie, czy nagranie Savalla jest satysfakcjonujące i warte tylu muzykologicznych starań? Bez wątpienia. Savall nie jest typem naukowca oderwanego od rzeczywistości. Wie dokładnie, co chce osiągnąć, w jaki sposób to zrobić i jakim artystom zaufać.

Oczywiście „Pasja Markowa” nie ma takich kulminacji jak „Janowa” i emocjonalnej głębi jak „Mateuszowa”. To konsekwencja wyboru stylu parodii do rekonstrukcji dzieła. W żadnym wypadku nie jest jednak bez polotu. Gwałtowne sceny z chórami turbae są tutaj tak żywe jak w każdej innej Pasji, podobnie jak wspaniała aria sopranistki Marty Mathéu („Er kommt, er kommt, er ist vorhanden”), w której na widok zbliżającego się Judasza, rozpaczliwie błaga ona Jezusa, aby uciekał z ogrodu Getsemani. Pod koniec dzieła słyszymy jeden z najwspanialszych fragmentów - arię tenora i chóralnych sopranów „Welt und Himmel, nehmt zu Ohren”, podniesioną tu o tercję w górę. Na uwagę zasługują też obaj tenorzy: David Szigetvári (Ewangelista) i Reinoud van Mechelen. Ten drugi ma mniejszy udział solistyczny w nagraniu, za to w arii otwierającej drugą część pasji zaśpiewał przepięknie. Moi niemieccy znajomi narzekają natomiast na wymowę Davida Szigetvári (Ewangelisty), choć bez wątpienia ma dobry głos.

Jordii Savall zadbał też o sugestywną teatralność interpretacji. Jaskrawym przykładem może być zawołanie chóru „Pfui dich...”, będące w istocie rzeczy kpiącym niemieckim prychnięciem, ilustrującym szydzenie tłumu z Jezusa mówiącego o swoim zmartwychwstaniu.

Pamiętając chóry kończące pasje „Janową” i „Mateuszową”, i porównując je z zakończeniem „Pasji wg św. Marka”, można poczuć lekkie rozczarowanie. „Bei deinem Grab und Leichenstein” brakuje intensywności „Wir setzen uns mit Tränen nieder" i „Ruht wohl, ihr heiligen Gebeine”. Jednak sposób, w jaki Picander kończy narrację, jest tutaj zupełnie inny. Ostateczna medytacja jest o wiele bardziej optymistyczna niż ta zawarta w kołysance żałobnej z „Pasji wg św. Jana”, albo płynąca z bezgranicznego żalu z zakończenia „Pasji wg św. Mateusza”. W tym kontekście umiarkowanie optymistyczna siciliana, poprzetykana potężnymi chórami, ma sens.

Reasumując, interpretacja Le Concert des Nations, chóru La Capella Reial de Catalunya pod batutą Jordi Savalla urzeka płynnymi tempami, wewnętrznym napięciem, plastyczną artykulacją i prostotą narracji. Nieliczne minusy nagrania są mniej lub bardziej subiektywne, zatem warto i należy wyrobić sobie własne zdanie.

Klienci, którzy kupili ten produkt, kupili również

różni kompozytorzy

Peña, Paco & Fisk, Eliot in duo recital - Bach; Scarlatti; Falla; ...

NI 5914

Handel, George Frideric

CHILL WITH HANDEL

8.556787

różni kompozytorzy

Music from the Time of the Templars

8.503192

Monteverdi, Claudio

MONTEVERDI: Vespers of the Bles

8.550662-63

Hummel, Johann Nepomuk

Hummel: Complete Piano Sonatas

94378

Alkan, Charles-Valentin

Alkan: Complete Recueils de Chants Volume 1

TOCC 0157

różni kompozytorzy

Synergy

8.572319

Ernst, Heinrich Wilhelm

Ernst: Complete Works Vol. 6

TOCC 0311

Milán, Luys

Milán: El Maestro, Libro 1 - Works for Solo Vihuela

8.573305

Schubert, Franz

SCHUBERT: Piano Sonatas Nos. 2, 3, 6

8.557639

różni kompozytorzy

Italian Baroque Favourites

8.553447

Beethoven, Ludwig van

Beethoven: Harmoniemusik

A 901

różni kompozytorzy

Schöne Wiege meiner Leiden - Lieder & Briefe: Brahms, Clara & Robert Schumann

HMG 501842

Shostakovich, Dmitry

Shostakovich: Piano Trios; Prokofiev: Ballade

PTY 716150

różni kompozytorzy

Cello Stories - wiolonczela w XVII i XVIII wieku

Alpha 890

Pozostałe płyty tego kompozytora

Bach, Johann Sebastian

Bach: Violin Concertos

HCD 32749

różni kompozytorzy

Live Concert on Érard - Bach, Franck, Schubert, Chopin, Strauss

98003

Bach, Johann Sebastian

WYCOFANY Schiff Andras plays Bach

DVD 2066768

Bach, Johann Sebastian

BACH: Chromatic Fantasia and Fugue, Partita No. 4, English Suite No. 3

8.572309

Bach, Johann Sebastian

BACH: Concertos pour clavecin BWV 1052, 1055, 1056 & 1058

MIR 085

Bach, Johann Sebastian

Bach: Klavierbüchlein für Anna-Magdalena Bach

95533

Bach, Johann Sebastian

Bach: Sonates pour flute

RAM 0404

Bach, Johann Sebastian

WYCOFANY Jordi Savall; Bach: Die Kunst der Fuge

AV 9818

różni kompozytorzy

Baroque Passion - Bach; Handel; Telemann; Hasse; Goldberg

ROP 6107

Bach, Johann Sebastian, Busoni, Ferruccio

Bach-Busoni

FUG 760

Bach, Johann Sebastian

BACH: Das Orgelbuchlein Vol. 1

8.553031

Bach, Johann Sebastian

Bach: Cello Suites

HMC 901970.71

Bach, Johann Sebastian

Bach & Beyond Part 2 - Bach; Bartók; Saariaho

CDR 90000 154

Bach, Johann Sebastian

Bach: Chromatic Fantasia & Fugue; Italian Concerto; Partita

MEL CD 10 02570

Beethoven, Ludwig van, Vivaldi, Antonio, Bach, Johann Sebastian

Mutter & Karajan: Violin Concertos

755304

Pozostałe płyty tego wykonawcy

różni kompozytorzy, Cererols, Joan

La Capella Reial de Catalunya - 25th Anniversary Boxset: El Canconer del Duc de Calabria, Villancicos & Ensaladas, Cererols Missa Pro Defunctis

AVSA 9897

różni kompozytorzy

Jerusalem-La Ville des deux Paix

AVSA 9863

Lully, Jean-Baptiste

WYCOFANY L'orchestre du Roi Soleil ZDUBLOWANA

AV 9807

różni kompozytorzy

Harmonie Universelle II

AV 9839

The Celtic Viol Volume II - treble Viol and lyra Viol - Airs and Dances by O’Carolan, etc., Traditional Irish & Scottish (SACD)

AVSA 9878

Monteverdi, Claudio

Monteverdi: Orfeo

DVD OA 0842 D

Dowland, John

Dowland: Lachrimae or Seaven Teares

AVSA 9901

różni kompozytorzy

Pro Pacem: Binchois, des Près, Tye, Guerrero, Purcell, Pärt

AVSA 9894

Couperin, François

Couperin: Les Nations

AVSA 9928

różni kompozytorzy

Les Grandes Eaux Musicales de Versailles: Marias, Couperin, Lully, Sainte-Colombe

AV 9842

Biber, Heinrich Ignaz Franz

Biber: Baroque Splendor - Missa Salisburgensis

AVSA 9912

różni kompozytorzy

WYCOFANY (zdublowany) Altre Follie 1500 - 1750

AV 9844

Marais, Marin

Marais: Alcione, Tragédie lyrique (1706)

AVSA 9939

różni kompozytorzy

Invocation a la nuit

AV 9861

Desmarest, Henry, Valls, Francesco

In Excelsis Deo

AVSA 9924