kompozytor
Bach, Johann Sebastian
tytuł
Bach: Markus Passion
wykonawcy
La Capella Reial de Catalunya;
Le Concert des Nations;
Savall, Jordi
nr katalogowy
AVSA 9931
opis
Created in Leipzig in March 1731 and then revised for the Holy Week of 1744, on a text by Christian Friedrich Henrici, a.k.a Picander, the St Mark Passion was composed by Bach using existing works. The autograph score is lost but recent musicological research shows that some pieces like the Funeral Ode BWV 198 or an aria from the cantata BWV 54 had been recycled. Every performance is thus a reconstruction by the performing artist. Jordi Savall offers his own vision, made of subtle chiaroscuro, suffused with serenity and meditation.
nośnik
SACD x 2
gatunek
Muzyka klasyczna
producent
Alia Vox

cena 75,00

Produkt na zamówienie

Wysyłka ustalana indywidualnie.

Darmowa wysyłka dla zamówień powyżej 300 zł!

Darmowy kurier dla zamówień powyżej 500 zł!

sprawdź koszty wysyłki

Recenzje naszych klientów

Bach: Markus Passion

Johann Sebastian Bach - „Pasja wg św. Marka”. Jordi Savall „Pasja wg św. Marka” (...)

Robert Majewski

17.04.2019

Johann Sebastian Bach - „Pasja wg św. Marka”. Jordi Savall

„Pasja wg św. Marka” Bacha przepadła bez wieści, ale wiemy, że istniała. Z dużym prawdopodobieństwem wiemy też, że nie było to dzieło oryginalne. Muzykolodzy i znawcy Bacha twierdzą, że lipski kantor skompilował ją z fragmentów wcześniejszych swoich utworów. Wiedząc to, dyrygenci przywracający Pasję publiczności, idą dwoma drogami. Jedni (np. Ton Koopman) nie mają nic przeciwko czysto spekulatywnemu charakterowi projektu. Udają, że są uczniami Bacha i dowolnie dobierają jego kompozycje do tekstu libretta, a to czego nie znajdą, sami dokomponowują. Inni - jak bohater tego tekstu, Jordi Savall - precyzyjnie składają „
Pasję wyłącznie z dzieł Jana Sebastiana.

Badania muzykologiczne, przeprowadzone w drugiej połowie XX wieku, potwierdziły, że w Wielki Piątek 1731 roku Bach zaprezentował „Pasję wg św. Marka” do tekstu Picandra. Poeta opublikował ten tekst rok później wraz ze swoim trzecim tomikiem poezji. Dziesięć lat temu istnienie „Pasji” poświadczyło odkrycie w Petersburgu późniejszej wersji libretta, użytego do nowego wykonania kompozycji. Miało ono miejsce w 1744 roku. W porównaniu ze starszym librettem tekst zawiera liczne modyfikacje, inaczej porządkuje niektóre chorały i zawiera dwie nowe arie. Dzięki tej wersji libretta mamy bardzo jasny obraz formy i treści trzeciej pasji Bacha, ale nadal nie wiemy jaką otrzymała oprawę muzyczną.

Niestety do tej pory nie natrafiono na jakikolwiek ślad oryginalnej muzyki. Po wielu latach badań większość historyków i muzykologów specjalizujących się w Bachu jest zgodna: kompozytor prawdopodobnie wymyślił i wykonał dzieło za pomocą techniki pastiszu lub parodii. Był to system używany przez Bacha przy wielu okazjach. Polegał on na tym, że Bach dostosowywał nowe teksty do innych, wcześniej istniejących swoich kompozycji o podobnym charakterze.

Już w latach 60. dwudziestego wieku dr Alfred Dürr, zauważył, że Bach ponownie wykorzystał większość chórów i arii ze swojej „Trauerode” (Oda pogrzebowa) BWV 198, wykonanej w Lipsku 17 października 1727 r. w hołdzie zmarłej Christiany Eberhardiny, królowej Polski i księżniczki Saksonii. Chór „Laß Fürstin, lass noch einen Strahl” został wspaniale przerobiony na „Geh, Jesu, geh zu deiner Pein”, i to on otwiera „Pasję wg św. Marka”, poprowadzoną wprawną ręką Jordi Savalla.

Omawiane nagranie powstało na podstawie badań, rekonstrukcji i adaptacji chórów i recytatywów, zaproponowanych przez Alexandra Grychtolika, niemieckiego muzyka i muzykologa, od lat specjalizującego się w twórczości Jana Sebastiana Bacha. Przygotowując swoją wersję Savall zdecydował, że do rekonstrukcji wykorzysta wyłącznie utwory kompozytora. Dotyczy to również chórów turbae i recytatywów, które zazwyczaj dokomponowywano lub „pożyczano” od Reinharda Keizera, współpracowania Jana Sebastiana.

Wersja Savalla podąża dokładnie za tekstem libretta z 1744 roku., który odpowiada 14. i 15. rozdziałowi „Ewangelii według św. Marka” - od namaszczenia Chrystusa w Betanii do Jego pogrzebu. Muzycznie Savall dostosował ostateczny tekst Picandera do oryginalnych prac Bacha, takich jak wspomniana wcześniej „Trauerode”, „Pasja wg św. Mateusza”, obie wersje „Pasji wg św. Jana” i liczne kantaty.

Po tym zapewne przydługim wstępie (mam nadzieję, że jednak komuś potrzebnym) pora odpowiedzieć na pytanie, czy nagranie Savalla jest satysfakcjonujące i warte tylu muzykologicznych starań? Bez wątpienia. Savall nie jest typem naukowca oderwanego od rzeczywistości. Wie dokładnie, co chce osiągnąć, w jaki sposób to zrobić i jakim artystom zaufać.

Oczywiście „Pasja Markowa” nie ma takich kulminacji jak „Janowa” i emocjonalnej głębi jak „Mateuszowa”. To konsekwencja wyboru stylu parodii do rekonstrukcji dzieła. W żadnym wypadku nie jest jednak bez polotu. Gwałtowne sceny z chórami turbae są tutaj tak żywe jak w każdej innej Pasji, podobnie jak wspaniała aria sopranistki Marty Mathéu („Er kommt, er kommt, er ist vorhanden”), w której na widok zbliżającego się Judasza, rozpaczliwie błaga ona Jezusa, aby uciekał z ogrodu Getsemani. Pod koniec dzieła słyszymy jeden z najwspanialszych fragmentów - arię tenora i chóralnych sopranów „Welt und Himmel, nehmt zu Ohren”, podniesioną tu o tercję w górę. Na uwagę zasługują też obaj tenorzy: David Szigetvári (Ewangelista) i Reinoud van Mechelen. Ten drugi ma mniejszy udział solistyczny w nagraniu, za to w arii otwierającej drugą część pasji zaśpiewał przepięknie. Moi niemieccy znajomi narzekają natomiast na wymowę Davida Szigetvári (Ewangelisty), choć bez wątpienia ma dobry głos.

Jordii Savall zadbał też o sugestywną teatralność interpretacji. Jaskrawym przykładem może być zawołanie chóru „Pfui dich...”, będące w istocie rzeczy kpiącym niemieckim prychnięciem, ilustrującym szydzenie tłumu z Jezusa mówiącego o swoim zmartwychwstaniu.

Pamiętając chóry kończące pasje „Janową” i „Mateuszową”, i porównując je z zakończeniem „Pasji wg św. Marka”, można poczuć lekkie rozczarowanie. „Bei deinem Grab und Leichenstein” brakuje intensywności „Wir setzen uns mit Tränen nieder" i „Ruht wohl, ihr heiligen Gebeine”. Jednak sposób, w jaki Picander kończy narrację, jest tutaj zupełnie inny. Ostateczna medytacja jest o wiele bardziej optymistyczna niż ta zawarta w kołysance żałobnej z „Pasji wg św. Jana”, albo płynąca z bezgranicznego żalu z zakończenia „Pasji wg św. Mateusza”. W tym kontekście umiarkowanie optymistyczna siciliana, poprzetykana potężnymi chórami, ma sens.

Reasumując, interpretacja Le Concert des Nations, chóru La Capella Reial de Catalunya pod batutą Jordi Savalla urzeka płynnymi tempami, wewnętrznym napięciem, plastyczną artykulacją i prostotą narracji. Nieliczne minusy nagrania są mniej lub bardziej subiektywne, zatem warto i należy wyrobić sobie własne zdanie.

Klienci, którzy kupili ten produkt, kupili również

Tchaikovsky, Piotr

Tchaikovsky: Swan Lake / Bolshoi Ballet

BAC 419

różni kompozytorzy

CLASSIC ARCHIVE: ARTUR RUBINSTEIN

DVD 3078548

Grieg, Edvard

Grieg: Music for String Orchestra - From Holberg’s Time, Lyric Suite

8.572403

Jommelli, Niccolò

Jommelli: Il Vologeso

NBD 0067V

Marais, Marin, Saint-Saëns, Camille

Le Parnasse de la viole

AV 9829

różni kompozytorzy

Évora, Portuguese Baroque Villancicos

PC10304

Rimsky-Korsakov, Nikolai

Rimsky-Korsakov: Mozart & Salieri The Noblewoman Vera Sheloga

MEL CD 10 02344

Johnson, David Hackbridge

Johnson: Orchestral Music Vol. 2

TOCC 0452

Vivaldi, Antonio

Vivaldi: Concertos for Strings

TMK 1009 CD

Ahmad Jamal: Blue Moon, CD+DVD Limited Edition

JV 570024.25

Vivaldi, Antonio

Vivaldi: La Stravaganza, 12 Violin Concertos Op. 4

CDS 7778

Vivaldi, Antonio

Vivaldi: Concerti and Sinfonie for strings and continuo

TC 672259

Czerny, Carl

Czerny: Die Kunst des Präludierens op. 300

CPO 555 169-2

Verdi, Giuseppe

Verdi: Stiffelio - Royal Opera House, 1993

DVD OA R3103 D

Fricker, Peter Racine

Fricker: The String Quartets

8.571374

Pozostałe płyty tego kompozytora

Bach, Johann Sebastian

Bach: Inventions & Sinfonias

NI 6223

Bach, Johann Sebastian

Bach: The French Suites

ACC 40404

Bach, Johann Sebastian

BACH: Sonatas for viola da gamba & harpsichord BWV1027-1029, Arias with obbligato viola da gamba

GCD 920411

Bach, Johann Sebastian

Bach: Mass in B minor

CPO 777 851-2

Bach, Johann Sebastian

Bach: Goldberg Variations and its predecessors

741608

Bach, Johann Sebastian

Bach: The Well Tempered Clavier, Book II

Alpha 451

Bach, Johann Sebastian

Karl Richter Edition - Bach: Brandenburg Conc., Orchestral Suites, Harpsichord Conc., The Musical Offering, Organ Recital

PH 13053

Bach, Johann Sebastian

Bach: Easter Oratorio; Actus tragicus

SDG719

Bach, Johann Sebastian

BACH: Solo Cantatas for alto / for bass & German Cantatas before Bach

HML 5908372.74

Bach, Johann Sebastian

Bach: Six Trio Sonatas BWV 525-530

CDS 7839

Bach, Johann Sebastian

BACH: Complete organ works (16 CD)

RIC 289

Bach, Johann Sebastian

Bach: Motetten

LPH 002

Bach, Johann Sebastian

Bach: Orchestral Suite No. 3; Mozart: Symphony No.29; Beethoven: Symphony No. 1

ICAC5120

Bach, Johann Sebastian

Bach: Partitas nos. 2; 3; 4

HMA 1901869

Bach, Johann Sebastian, Pierini, Stefano

Bach: Die Kunst der Fuge; Pierini: Cantai un tempo

OC 468

Pozostałe płyty tego wykonawcy

różni kompozytorzy

Altre Follie 1500 - 1750 ZDUBLOWANY

AV 9844

różni kompozytorzy

Balkan Spirit

AVSA 9898

Ortiz, Diego

Ortiz: Recercadas del Tratado de Glosas, Roma 1553

AVSA 9899

Vivaldi, Antonio

Vivaldi: Juditha Triumphans

AVSA 9935

różni kompozytorzy

Montserrat Figueras: The Voice of Emotion II

AVDVD9904

różni kompozytorzy

War & Peace 1614-1714 - Lully; Handel; Charpentier; Scheidt; Biber; Schein; Cabanilles; Blow; ...

AVSA 9908

różni kompozytorzy

Cancons de la Catalunya mil.lenaria

AVSA 9881

różni kompozytorzy

Les Éléments – Rebel, Locke, Vivaldi, Marais ,,Rameau Telemann,

AVSA 9914

Bach, Johann Sebastian

Bach: Mass in B minor BWV 232

AVDVD 9896

Charpentier, Marc-Antoine

Charpentier: Canticum ad Beatam Virginem Mariam; Missa Assumpta est Maria; Concert pour les violes

AVDVD 9905

różni kompozytorzy

Venezia Millenaria

AVSA 9925

Rameau, Jean-Philippe

Rameau: L'Orchestre de Louis XV - suity orkiestrowe z oper Les Indes Galantes, Naïs, Zoroastre, Les Boréades

AVSA 9882

Boccherini, Luigi

Fandango, Sinfonie & La Musica

AV 9845