kompozytor
Bach, Johann Sebastian
tytuł
Bach: Markus Passion
wykonawcy
La Capella Reial de Catalunya;
Le Concert des Nations;
Savall, Jordi
nr katalogowy
AVSA 9931
opis
Created in Leipzig in March 1731 and then revised for the Holy Week of 1744, on a text by Christian Friedrich Henrici, a.k.a Picander, the St Mark Passion was composed by Bach using existing works. The autograph score is lost but recent musicological research shows that some pieces like the Funeral Ode BWV 198 or an aria from the cantata BWV 54 had been recycled. Every performance is thus a reconstruction by the performing artist. Jordi Savall offers his own vision, made of subtle chiaroscuro, suffused with serenity and meditation.
nośnik
SACD x 2
gatunek
Muzyka klasyczna
producent
Alia Vox

cena 75,00

Produkt na zamówienie

Wysyłka ustalana indywidualnie.

Darmowa wysyłka dla zamówień powyżej 300 zł!

Darmowy kurier dla zamówień powyżej 500 zł!

sprawdź koszty wysyłki

Recenzje naszych klientów

Bach: Markus Passion

Johann Sebastian Bach - „Pasja wg św. Marka”. Jordi Savall „Pasja wg św. Marka” (...)

Robert Majewski

17.04.2019

Johann Sebastian Bach - „Pasja wg św. Marka”. Jordi Savall

„Pasja wg św. Marka” Bacha przepadła bez wieści, ale wiemy, że istniała. Z dużym prawdopodobieństwem wiemy też, że nie było to dzieło oryginalne. Muzykolodzy i znawcy Bacha twierdzą, że lipski kantor skompilował ją z fragmentów wcześniejszych swoich utworów. Wiedząc to, dyrygenci przywracający Pasję publiczności, idą dwoma drogami. Jedni (np. Ton Koopman) nie mają nic przeciwko czysto spekulatywnemu charakterowi projektu. Udają, że są uczniami Bacha i dowolnie dobierają jego kompozycje do tekstu libretta, a to czego nie znajdą, sami dokomponowują. Inni - jak bohater tego tekstu, Jordi Savall - precyzyjnie składają „
Pasję wyłącznie z dzieł Jana Sebastiana.

Badania muzykologiczne, przeprowadzone w drugiej połowie XX wieku, potwierdziły, że w Wielki Piątek 1731 roku Bach zaprezentował „Pasję wg św. Marka” do tekstu Picandra. Poeta opublikował ten tekst rok później wraz ze swoim trzecim tomikiem poezji. Dziesięć lat temu istnienie „Pasji” poświadczyło odkrycie w Petersburgu późniejszej wersji libretta, użytego do nowego wykonania kompozycji. Miało ono miejsce w 1744 roku. W porównaniu ze starszym librettem tekst zawiera liczne modyfikacje, inaczej porządkuje niektóre chorały i zawiera dwie nowe arie. Dzięki tej wersji libretta mamy bardzo jasny obraz formy i treści trzeciej pasji Bacha, ale nadal nie wiemy jaką otrzymała oprawę muzyczną.

Niestety do tej pory nie natrafiono na jakikolwiek ślad oryginalnej muzyki. Po wielu latach badań większość historyków i muzykologów specjalizujących się w Bachu jest zgodna: kompozytor prawdopodobnie wymyślił i wykonał dzieło za pomocą techniki pastiszu lub parodii. Był to system używany przez Bacha przy wielu okazjach. Polegał on na tym, że Bach dostosowywał nowe teksty do innych, wcześniej istniejących swoich kompozycji o podobnym charakterze.

Już w latach 60. dwudziestego wieku dr Alfred Dürr, zauważył, że Bach ponownie wykorzystał większość chórów i arii ze swojej „Trauerode” (Oda pogrzebowa) BWV 198, wykonanej w Lipsku 17 października 1727 r. w hołdzie zmarłej Christiany Eberhardiny, królowej Polski i księżniczki Saksonii. Chór „Laß Fürstin, lass noch einen Strahl” został wspaniale przerobiony na „Geh, Jesu, geh zu deiner Pein”, i to on otwiera „Pasję wg św. Marka”, poprowadzoną wprawną ręką Jordi Savalla.

Omawiane nagranie powstało na podstawie badań, rekonstrukcji i adaptacji chórów i recytatywów, zaproponowanych przez Alexandra Grychtolika, niemieckiego muzyka i muzykologa, od lat specjalizującego się w twórczości Jana Sebastiana Bacha. Przygotowując swoją wersję Savall zdecydował, że do rekonstrukcji wykorzysta wyłącznie utwory kompozytora. Dotyczy to również chórów turbae i recytatywów, które zazwyczaj dokomponowywano lub „pożyczano” od Reinharda Keizera, współpracowania Jana Sebastiana.

Wersja Savalla podąża dokładnie za tekstem libretta z 1744 roku., który odpowiada 14. i 15. rozdziałowi „Ewangelii według św. Marka” - od namaszczenia Chrystusa w Betanii do Jego pogrzebu. Muzycznie Savall dostosował ostateczny tekst Picandera do oryginalnych prac Bacha, takich jak wspomniana wcześniej „Trauerode”, „Pasja wg św. Mateusza”, obie wersje „Pasji wg św. Jana” i liczne kantaty.

Po tym zapewne przydługim wstępie (mam nadzieję, że jednak komuś potrzebnym) pora odpowiedzieć na pytanie, czy nagranie Savalla jest satysfakcjonujące i warte tylu muzykologicznych starań? Bez wątpienia. Savall nie jest typem naukowca oderwanego od rzeczywistości. Wie dokładnie, co chce osiągnąć, w jaki sposób to zrobić i jakim artystom zaufać.

Oczywiście „Pasja Markowa” nie ma takich kulminacji jak „Janowa” i emocjonalnej głębi jak „Mateuszowa”. To konsekwencja wyboru stylu parodii do rekonstrukcji dzieła. W żadnym wypadku nie jest jednak bez polotu. Gwałtowne sceny z chórami turbae są tutaj tak żywe jak w każdej innej Pasji, podobnie jak wspaniała aria sopranistki Marty Mathéu („Er kommt, er kommt, er ist vorhanden”), w której na widok zbliżającego się Judasza, rozpaczliwie błaga ona Jezusa, aby uciekał z ogrodu Getsemani. Pod koniec dzieła słyszymy jeden z najwspanialszych fragmentów - arię tenora i chóralnych sopranów „Welt und Himmel, nehmt zu Ohren”, podniesioną tu o tercję w górę. Na uwagę zasługują też obaj tenorzy: David Szigetvári (Ewangelista) i Reinoud van Mechelen. Ten drugi ma mniejszy udział solistyczny w nagraniu, za to w arii otwierającej drugą część pasji zaśpiewał przepięknie. Moi niemieccy znajomi narzekają natomiast na wymowę Davida Szigetvári (Ewangelisty), choć bez wątpienia ma dobry głos.

Jordii Savall zadbał też o sugestywną teatralność interpretacji. Jaskrawym przykładem może być zawołanie chóru „Pfui dich...”, będące w istocie rzeczy kpiącym niemieckim prychnięciem, ilustrującym szydzenie tłumu z Jezusa mówiącego o swoim zmartwychwstaniu.

Pamiętając chóry kończące pasje „Janową” i „Mateuszową”, i porównując je z zakończeniem „Pasji wg św. Marka”, można poczuć lekkie rozczarowanie. „Bei deinem Grab und Leichenstein” brakuje intensywności „Wir setzen uns mit Tränen nieder" i „Ruht wohl, ihr heiligen Gebeine”. Jednak sposób, w jaki Picander kończy narrację, jest tutaj zupełnie inny. Ostateczna medytacja jest o wiele bardziej optymistyczna niż ta zawarta w kołysance żałobnej z „Pasji wg św. Jana”, albo płynąca z bezgranicznego żalu z zakończenia „Pasji wg św. Mateusza”. W tym kontekście umiarkowanie optymistyczna siciliana, poprzetykana potężnymi chórami, ma sens.

Reasumując, interpretacja Le Concert des Nations, chóru La Capella Reial de Catalunya pod batutą Jordi Savalla urzeka płynnymi tempami, wewnętrznym napięciem, plastyczną artykulacją i prostotą narracji. Nieliczne minusy nagrania są mniej lub bardziej subiektywne, zatem warto i należy wyrobić sobie własne zdanie.

Klienci, którzy kupili ten produkt, kupili również

Kol Nidrei: Elegy for Pamela

NI 6356

Don Ellis - Electric Heart / 102178

DVD 102178

Da Bergamo, Davide

Da Bergamo: Organ Music

94964

Piazzolla, Astor

Piazzolla's Best Tangos

8.572331

Brescianello, Giuseppe Antonio

Brescianello: Tisbe

CPO 777 806-2

Castelnuovo-Tedesco, Mario

Castelnuovo-Tedesco: Piano Concertos Nos. 1 and 2, Four Dances

8.572823

Sarasate, Pablo de

Sarasate: Music for Violin and Piano 3

8.570893

Schillings, Max von

Schillings: String Quartet; String Quintet

CPO 999 608-2

Gaffurio, Franchino

Gaffurio: Missa de Carneval, Stabat Mater, Mottetti

TC 450701

Liszt, Franz

Liszt: Complete Piano Music Vol. 48 - Hungarian Rhapsodies Nos. 12-17

8.573784

różni kompozytorzy

Las idas y las vueltas, Spanish Baroque meets flamenco

GCDP33203

Piazzolla, Astor

Piazzolla: Histoire du Tango

HMG 501674

Ships Ahoy! Songs of Winds, Waters & Tides - pieśni żeglarzy z wysp brytyjskich

Alpha 529

Rossini, Gioachino

Rossini: L' Inganno felice

8.660233-34

Bach, Johann Sebastian

BACH: Violin Concertos - BWV 1041 & BWV 1042 oraz transkrypcje koncertów BWV 1056 & 1055

CCS SA 30910

Pozostałe płyty tego kompozytora

Bach, Johann Sebastian

Bach: Christmas Oratorio

8.574001-02

Bach, Johann Sebastian

Sacred Cantatas for Solo

8.570453

Bach, Johann Sebastian

Bach: Sonatas for flute & harpsichord

PTY 165142

Bach, Johann Sebastian

Bach: Sonn und Schild, Cantatas BWV 4 - 79 - 80

LPH 030

Bach, Johann Sebastian

Bach J.S. & C.P.E.: Clavichord

FUG 508

Bach, Johann Sebastian

Bach: St. Matthew Passion

CCS SA 32511

różni kompozytorzy

Baroque Passion - Bach; Handel; Telemann; Hasse; Goldberg

ROP 6107

Bach, Johann Sebastian

Bach: Italian Concerto; Partita No. 2; Fantasias & Fugues

DDC 25751

Bach, Johann Sebastian

Bach: The French Suites Vol. 2 - Nos. 4 - 6

ABCD 361

Bach, Johann Sebastian

Bach: Brandenburg Concertos

93125

Bach, Johann Sebastian

Bach: Six Trio Sonatas BWV 525-530

CDS 7839

Bach, Johann Sebastian

Bach: A violoncello senza basso, chapter I

FB 1904783

Bach, Johann Sebastian

Bach: Sonatas & Partitas BWV 1001 - 1006

PH 15036

Bach, Johann Sebastian

Bach: Complete Organ Music, Vol. 2

94792

Bach, Johann Sebastian

Bach: Johannes-Passion BWV 245

HMC 802236.37

Pozostałe płyty tego wykonawcy

Vivaldi, Antonio, Mozart, Wolfgang Amadeus, Handel, George Frideric

Vivaldi, Mozart, Handel: Dixit Dominus

AVSA 9918

Vivaldi, Antonio

Vivaldi: Juditha Triumphans

AVSA 9935

różni kompozytorzy

Ministriles Reales - Royal Minstrels - hiszpańskie i francuskie tańce z XVI i XVII wieku 2 SACD

AVSA 9864

Willaert, Adriaen

Willaert: Vespro della Beata Vergine

RIC 325

różni kompozytorzy

La Capella Reial de Catalunya - 25th Anniversary Boxset: El Canconer del Duc de Calabria, Villancicos & Ensaladas, Cererols Missa Pro Defunctis

AVSA 9897

The Routes of Slavery 1444 - 1888

AVSA 9920

różni kompozytorzy

Pro Pacem: Binchois, des Près, Tye, Guerrero, Purcell, Pärt

AVSA 9894

różni kompozytorzy

Granada, 1013-1526

AVSA 9915

Ramon Llull - A time of conquests, dialogue and disconsolation

AVSA 9917

Rameau, Jean-Philippe

Rameau: L'Orchestre de Louis XV - suity orkiestrowe z oper Les Indes Galantes, Naïs, Zoroastre, Les Boréades

AVSA 9882

Isaac, Heinrich

Heinrich Isaac, In the time of Lorenzo de’ Medici and Maximilian I

AVSA 9922

różni kompozytorzy

Les Éléments – Rebel, Locke, Vivaldi, Marais ,,Rameau Telemann,

AVSA 9914

Monteverdi, Claudio, Monteverdi, Claudio

Monteverdi: L’Orfeo

AVSA 9911