kompozytor
Bach, Johann Sebastian
tytuł
Bach: Markus Passion
wykonawcy
La Capella Reial de Catalunya;
Le Concert des Nations;
Savall, Jordi
nr katalogowy
AVSA 9931
opis
Created in Leipzig in March 1731 and then revised for the Holy Week of 1744, on a text by Christian Friedrich Henrici, a.k.a Picander, the St Mark Passion was composed by Bach using existing works. The autograph score is lost but recent musicological research shows that some pieces like the Funeral Ode BWV 198 or an aria from the cantata BWV 54 had been recycled. Every performance is thus a reconstruction by the performing artist. Jordi Savall offers his own vision, made of subtle chiaroscuro, suffused with serenity and meditation.
nośnik
SACD x 2
gatunek
Muzyka klasyczna
producent
Alia Vox

cena 75,00

Produkt na zamówienie

Wysyłka ustalana indywidualnie.

Darmowa wysyłka dla zamówień powyżej 300 zł!

Darmowy kurier dla zamówień powyżej 500 zł!

sprawdź koszty wysyłki

Recenzje naszych klientów

Bach: Markus Passion

Johann Sebastian Bach - „Pasja wg św. Marka”. Jordi Savall „Pasja wg św. Marka” (...)

Robert Majewski

17.04.2019

Johann Sebastian Bach - „Pasja wg św. Marka”. Jordi Savall

„Pasja wg św. Marka” Bacha przepadła bez wieści, ale wiemy, że istniała. Z dużym prawdopodobieństwem wiemy też, że nie było to dzieło oryginalne. Muzykolodzy i znawcy Bacha twierdzą, że lipski kantor skompilował ją z fragmentów wcześniejszych swoich utworów. Wiedząc to, dyrygenci przywracający Pasję publiczności, idą dwoma drogami. Jedni (np. Ton Koopman) nie mają nic przeciwko czysto spekulatywnemu charakterowi projektu. Udają, że są uczniami Bacha i dowolnie dobierają jego kompozycje do tekstu libretta, a to czego nie znajdą, sami dokomponowują. Inni - jak bohater tego tekstu, Jordi Savall - precyzyjnie składają „
Pasję wyłącznie z dzieł Jana Sebastiana.

Badania muzykologiczne, przeprowadzone w drugiej połowie XX wieku, potwierdziły, że w Wielki Piątek 1731 roku Bach zaprezentował „Pasję wg św. Marka” do tekstu Picandra. Poeta opublikował ten tekst rok później wraz ze swoim trzecim tomikiem poezji. Dziesięć lat temu istnienie „Pasji” poświadczyło odkrycie w Petersburgu późniejszej wersji libretta, użytego do nowego wykonania kompozycji. Miało ono miejsce w 1744 roku. W porównaniu ze starszym librettem tekst zawiera liczne modyfikacje, inaczej porządkuje niektóre chorały i zawiera dwie nowe arie. Dzięki tej wersji libretta mamy bardzo jasny obraz formy i treści trzeciej pasji Bacha, ale nadal nie wiemy jaką otrzymała oprawę muzyczną.

Niestety do tej pory nie natrafiono na jakikolwiek ślad oryginalnej muzyki. Po wielu latach badań większość historyków i muzykologów specjalizujących się w Bachu jest zgodna: kompozytor prawdopodobnie wymyślił i wykonał dzieło za pomocą techniki pastiszu lub parodii. Był to system używany przez Bacha przy wielu okazjach. Polegał on na tym, że Bach dostosowywał nowe teksty do innych, wcześniej istniejących swoich kompozycji o podobnym charakterze.

Już w latach 60. dwudziestego wieku dr Alfred Dürr, zauważył, że Bach ponownie wykorzystał większość chórów i arii ze swojej „Trauerode” (Oda pogrzebowa) BWV 198, wykonanej w Lipsku 17 października 1727 r. w hołdzie zmarłej Christiany Eberhardiny, królowej Polski i księżniczki Saksonii. Chór „Laß Fürstin, lass noch einen Strahl” został wspaniale przerobiony na „Geh, Jesu, geh zu deiner Pein”, i to on otwiera „Pasję wg św. Marka”, poprowadzoną wprawną ręką Jordi Savalla.

Omawiane nagranie powstało na podstawie badań, rekonstrukcji i adaptacji chórów i recytatywów, zaproponowanych przez Alexandra Grychtolika, niemieckiego muzyka i muzykologa, od lat specjalizującego się w twórczości Jana Sebastiana Bacha. Przygotowując swoją wersję Savall zdecydował, że do rekonstrukcji wykorzysta wyłącznie utwory kompozytora. Dotyczy to również chórów turbae i recytatywów, które zazwyczaj dokomponowywano lub „pożyczano” od Reinharda Keizera, współpracowania Jana Sebastiana.

Wersja Savalla podąża dokładnie za tekstem libretta z 1744 roku., który odpowiada 14. i 15. rozdziałowi „Ewangelii według św. Marka” - od namaszczenia Chrystusa w Betanii do Jego pogrzebu. Muzycznie Savall dostosował ostateczny tekst Picandera do oryginalnych prac Bacha, takich jak wspomniana wcześniej „Trauerode”, „Pasja wg św. Mateusza”, obie wersje „Pasji wg św. Jana” i liczne kantaty.

Po tym zapewne przydługim wstępie (mam nadzieję, że jednak komuś potrzebnym) pora odpowiedzieć na pytanie, czy nagranie Savalla jest satysfakcjonujące i warte tylu muzykologicznych starań? Bez wątpienia. Savall nie jest typem naukowca oderwanego od rzeczywistości. Wie dokładnie, co chce osiągnąć, w jaki sposób to zrobić i jakim artystom zaufać.

Oczywiście „Pasja Markowa” nie ma takich kulminacji jak „Janowa” i emocjonalnej głębi jak „Mateuszowa”. To konsekwencja wyboru stylu parodii do rekonstrukcji dzieła. W żadnym wypadku nie jest jednak bez polotu. Gwałtowne sceny z chórami turbae są tutaj tak żywe jak w każdej innej Pasji, podobnie jak wspaniała aria sopranistki Marty Mathéu („Er kommt, er kommt, er ist vorhanden”), w której na widok zbliżającego się Judasza, rozpaczliwie błaga ona Jezusa, aby uciekał z ogrodu Getsemani. Pod koniec dzieła słyszymy jeden z najwspanialszych fragmentów - arię tenora i chóralnych sopranów „Welt und Himmel, nehmt zu Ohren”, podniesioną tu o tercję w górę. Na uwagę zasługują też obaj tenorzy: David Szigetvári (Ewangelista) i Reinoud van Mechelen. Ten drugi ma mniejszy udział solistyczny w nagraniu, za to w arii otwierającej drugą część pasji zaśpiewał przepięknie. Moi niemieccy znajomi narzekają natomiast na wymowę Davida Szigetvári (Ewangelisty), choć bez wątpienia ma dobry głos.

Jordii Savall zadbał też o sugestywną teatralność interpretacji. Jaskrawym przykładem może być zawołanie chóru „Pfui dich...”, będące w istocie rzeczy kpiącym niemieckim prychnięciem, ilustrującym szydzenie tłumu z Jezusa mówiącego o swoim zmartwychwstaniu.

Pamiętając chóry kończące pasje „Janową” i „Mateuszową”, i porównując je z zakończeniem „Pasji wg św. Marka”, można poczuć lekkie rozczarowanie. „Bei deinem Grab und Leichenstein” brakuje intensywności „Wir setzen uns mit Tränen nieder" i „Ruht wohl, ihr heiligen Gebeine”. Jednak sposób, w jaki Picander kończy narrację, jest tutaj zupełnie inny. Ostateczna medytacja jest o wiele bardziej optymistyczna niż ta zawarta w kołysance żałobnej z „Pasji wg św. Jana”, albo płynąca z bezgranicznego żalu z zakończenia „Pasji wg św. Mateusza”. W tym kontekście umiarkowanie optymistyczna siciliana, poprzetykana potężnymi chórami, ma sens.

Reasumując, interpretacja Le Concert des Nations, chóru La Capella Reial de Catalunya pod batutą Jordi Savalla urzeka płynnymi tempami, wewnętrznym napięciem, plastyczną artykulacją i prostotą narracji. Nieliczne minusy nagrania są mniej lub bardziej subiektywne, zatem warto i należy wyrobić sobie własne zdanie.

Klienci, którzy kupili ten produkt, kupili również

Novak, Vítezslav

Novak, Vítezslav: In The Tatra Mountains; Lady Godiva Overture; Eternal Longing

8.573683

Krasa, Hans, Latiman, Lori

Krasa: Brundibar / Latiman

8.570119

różni kompozytorzy

Stravaganza d'amore

CVS 019

Piazzolla, Astor

Piazzolla: Café 1930, Music for Violin and Guitar

94896

Grainger, Percy

Grainger: Folk-Inspired Works for Piano Duet

GP 633

Markevitch, Igor

Markevitch: Orchestral Works Vol. 2 - Le Nouvel Âge, Sinfonietta in F, Cinéma-Ouverture

8.572152

Ten Holt, Simeon

Ten Holt: Solo Piano Music Vol. 1 - 5

9434

Bruckner, Anton

Bruckner: Symphony No. 9

DVD 733404

Liszt, Franz

LISZT Franz - Mephisto Waltzes, 2 Elegies

8.557814

Stravinsky, Igor

Stravinsky: Apollon musagète Concerto in D Pulcinella

MDG 940 1955-6

Bach, Johann Sebastian

Bach: Suites Nos. 1 - 6 for Violoncello solo + Cage

SMLP 271

Eller, Heino

Eller: Symphonic Poems

ODE 1335-2

różni kompozytorzy

Santiago a cappella (Llibre vermell de Montserrat, Guerrero, Lobo, Victoria, Cardoso, ...)

SDG 710

Handel, George Frideric

George Frideric Handel - Portrait

HMX 2908417.24

Bruckner, Anton

BRUCKNER: Symphony no. 5

8.553452

Pozostałe płyty tego kompozytora

różni kompozytorzy

WYCOFANY La Roque d'Antheron vol. 4

MIR 091

Bach, Johann Sebastian

Bach: A violoncello senza basso, chapter I

FB 1904783

różni kompozytorzy, Bach, Johann Sebastian, Gounod, Charles

Divine Redeemer - Bach; Gounod; Franck; Puccini; Wolf; Reger; ...

8.573524

Bach, Johann Sebastian

Bach: Sonn und Schild, Cantatas BWV 4 - 79 - 80

LPH 030

Bach, Johann Sebastian

BACH: Cello Suites (Complete)

8.557280-81

Bach, Johann Sebastian

Bach: Christmas Oratorio

DVD 2045094

Bach, Johann Sebastian

WYCOFANY BACH: Harpsichord Concertos BWV 1052 & 1053, Triple Concerto BWV 1044 CD+katalog

HMX 2907283

różni kompozytorzy, Bach, Johann Sebastian, Ticheli, Frank

Rest: Music for Wind Band - J.S. Bach, Gilbertson, Ticheli, Mackey

8.572980

różni kompozytorzy

A Tribute To Rudolf Barshai

ICAB 5136

Bach, Johann Sebastian

Bach: Cantatas - BWV 78; 150; 147

CCS SA 35214

Bach, Johann Sebastian

BACH: Mass in B Minor

6.110102.03

Bach, Johann Sebastian, Telemann, Georg Philipp

TELEMANN / BACH: Sonatas & trios

CAN 9701/2

Bach, Johann Sebastian

Bach: Suites francaises et anglaises, Toccatas

ZZT 111002

Bach, Johann Sebastian

Bach, J S: Partitas Nos. 1-6, BWV825-830

DSL 92209

Bach, Johann Sebastian

BACH: Sonatas for Guitar

8.553193

Pozostałe płyty tego wykonawcy

Bach, Johann Sebastian

Bach: Les quatre ouvertures - Suites pour orchestre BWV 1066-1069

AVSA 9890

różni kompozytorzy

Estampies et Danses Royales

AV 9857

Rebel, Jean-Féry, Telemann, Georg Philipp

Rebel & Telemann: Terpsichore

AVSA 9929

Biber, Heinrich Ignaz Franz

Biber: Requiem, Battalia

AV 9825

różni kompozytorzy

Ludi Musici - The Spirit of Dance

AV 9853

różni kompozytorzy

Granada, 1013-1526

AVSA 9915

różni kompozytorzy

Jerusalem-La Ville des deux Paix

AVSA 9863

różni kompozytorzy

Tous les matins du monde- (Wszystkie poranki świata)

AVSA 9821

Haydn, Joseph

Haydn: 7 ostatnich słów Chrystusa na krzyżu

AVDVD 9868

Alfonso X El Sabio

Alfonso X El Sabio: Cantigas de Santa Maria; Strela do dia

AVSA 9923

różni kompozytorzy

Du temps & de l\'instant

AV 9841

różni kompozytorzy

Pro Pacem: Binchois, des Près, Tye, Guerrero, Purcell, Pärt

AVSA 9894

Haydn, Joseph

Haydn: The 7 Last Words Of Christ On The Cross

AV 9854

różni kompozytorzy

El Nuevo Mundo, Folias Criollas - wybuchowa (!) mieszanka baroku europejskiego i tradycji muzycznych z nowego świata

AVSA 9876

Mozart, Wolfgang Amadeus, Vivaldi, Antonio, Handel, George Frideric

Vivaldi, Mozart, Handel: Dixit Dominus

AVSA 9918